Giải Luyện tập 2 trang 16 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

So sánh hai quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh MF1 và MF2

a) Điểm giống nhau

- Cả hai đều là quy trình công nghệ sinh học dùng để sản xuất chế phẩm vi sinh, dựa trên hoạt động sống (quá trình lên men) của vi sinh vật.
- Đều trải qua các bước cơ bản chung của một quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh:
1. Chuẩn bị, tuyển chọn và hoạt hóa chủng giống vi sinh vật thuần khiết.
2. Nhân giống (nhân sinh khối) vi sinh vật trong môi trường thích hợp.
3. Lên men để vi sinh vật phát triển, tích lũy sinh khối hoặc tạo sản phẩm trao đổi chất.
4. Thu hồi, phối trộn với chất mang và hoàn thiện sản phẩm.
5. Kiểm tra chất lượng, đóng gói và bảo quản.
- Đều đòi hỏi điều kiện vô trùng, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường (nhiệt độ, pH, độ ẩm, oxygen, dinh dưỡng) để vi sinh vật sinh trưởng tốt và cho sản phẩm đạt chất lượng.

b) Điểm khác nhau

| Tiêu chí | Quy trình MF1 | Quy trình MF2 |
|---|---|---|
| Phương thức lên men | Lên men ở thể rắn/xốp (trên cơ chất rắn) | Lên men chìm trong môi trường lỏng (trong thiết bị lên men/nồi phản ứng) |
| Môi trường nuôi cấy | Cơ chất rắn (cám, bã, phụ phẩm nông nghiệp…) có độ ẩm thích hợp | Dịch môi trường lỏng được khuấy trộn, sục khí |
| Thiết bị | Đơn giản hơn, khay/túi/bể ủ | Phức tạp hơn, cần nồi lên men có hệ thống khuấy, sục khí, kiểm soát tự động |
| Dạng sản phẩm thu được | Thường ở dạng bột/hạt (phối với chất mang rắn) | Thường ở dạng dịch/lỏng hoặc được cô đặc, sấy để tạo bột |
| Mức độ kiểm soát và quy mô | Dễ triển khai, chi phí thấp, phù hợp quy mô nhỏ | Kiểm soát điều kiện chính xác, năng suất và độ đồng đều cao, phù hợp quy mô công nghiệp |

→ Hai quy trình giống nhau về mục tiêu và các bước nguyên lí chung, nhưng khác nhau chủ yếu ở phương thức lên men (lên men rắn ở MF1 và lên men chìm trong môi trường lỏng ở MF2), kéo theo sự khác biệt về môi trường nuôi cấy, thiết bị, dạng sản phẩm và quy mô sản xuất.