Giải Luyện tập 1 trang 9 Chuyên đề Công nghệ 12
Đề bài
Trình bày vai trò của công nghệ sinh học trong chọn, tạo giống và nhân giống cây lâm nghiệp. Cho ví dụ minh hoạ.
Gợi ý trả lời
a) Vai trò của công nghệ sinh học trong chọn, tạo giống cây lâm nghiệp
- Công nghệ sinh học (chỉ thị phân tử, nuôi cấy mô, kĩ thuật gene...) giúp rút ngắn thời gian chọn, tạo giống so với phương pháp truyền thống (cây lâm nghiệp vốn có chu kì sống dài, lâu ra hoa, kết quả).
- Nhờ chỉ thị phân tử (marker), có thể chọn lọc sớm, chính xác những cây mang gene quy định tính trạng mong muốn (sinh trưởng nhanh, thân thẳng, chất lượng gỗ tốt, hàm lượng cellulose cao, chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi) ngay từ giai đoạn cây con.
- Kĩ thuật chuyển gene tạo ra giống cây mang đặc tính mới, vượt trội mà lai tạo thông thường khó đạt (kháng sâu, chịu hạn, chịu mặn...).
- Góp phần bảo tồn và khai thác nguồn gene quý, tạo nguồn vật liệu đa dạng phục vụ công tác giống.
*Ví dụ minh hoạ:* Dùng chỉ thị phân tử để chọn lọc các dòng keo lai, bạch đàn sinh trưởng nhanh, cho năng suất và chất lượng gỗ cao; tạo giống dương (Populus) chuyển gene kháng sâu đục thân.
b) Vai trò của công nghệ sinh học trong nhân giống cây lâm nghiệp
- Nuôi cấy mô tế bào (vi nhân giống) cho phép nhân nhanh với số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, trên diện tích nhỏ, không phụ thuộc mùa vụ.
- Cây con tạo ra đồng đều, sạch bệnh và giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ đầu dòng đã được tuyển chọn (nhân giống vô tính → quần thể đồng nhất về di truyền).
- Giúp nhân nhanh những giống quý, cây đầu dòng ưu tú, phục vụ trồng rừng nguyên liệu và bảo tồn các loài cây có nguy cơ tuyệt chủng, loài khó nhân giống bằng hạt.
*Ví dụ minh hoạ:* Nhân giống bạch đàn, keo lai bằng nuôi cấy mô để cung cấp hàng loạt cây giống chất lượng cao, đồng đều cho trồng rừng; nuôi cấy mô bảo tồn và nhân nhanh các loài cây gỗ quý hiếm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.