Giải Câu hỏi 7 trang 45 Chuyên đề Hoá học 12
Đề bài
Cho phức chất: và .
a) Phức chất nào có đồng phân cis–, trans–?
b) Vẽ đồng phân cis–, trans– (nếu có) của mỗi phức chất.
Lời giải
Phân tích chung
Xét số phối tử quanh nguyên tử trung tâm (số phối trí):
- : Ni có 6 phối tử → số phối trí 6, dạng bát diện, kiểu (cả 6 phối tử giống nhau).
- : Pd có phối tử → số phối trí 6, dạng bát diện, kiểu (4 phối tử và 2 phối tử ).
Đồng phân cis–, trans– (đồng phân hình học) chỉ xuất hiện khi có thể sắp xếp các phối tử khác loại ở vị trí kề nhau (cis–, góc ) hoặc đối nhau (trans–, góc ).
a) Phức chất nào có đồng phân cis–, trans–?
- (kiểu ): 6 vị trí trong bát diện đều do chiếm, các phối tử hoàn toàn giống nhau nên mọi cách sắp xếp đều như nhau → không có đồng phân cis–, trans–.
- (kiểu ): hai phối tử có thể ở kề nhau hoặc đối nhau → có đồng phân cis– và trans–.
Kết luận: Chỉ có đồng phân cis–, trans–.
b) Vẽ đồng phân cis–, trans–
: không có đồng phân hình học (chỉ một dạng duy nhất).
: Pd ở tâm bát diện, 6 phối tử ở 6 đỉnh (4 đỉnh trong mặt phẳng ngang, 1 đỉnh trên, 1 đỉnh dưới).
- Đồng phân trans–: hai ở hai đỉnh đối nhau (một trên, một dưới, góc –Pd–); 4 phối tử nằm trong mặt phẳng ngang.
```
Cl
|
H3N ---- Pd ---- NH3
/ |
H3N NH3
|
Cl
```
- Đồng phân cis–: hai ở hai đỉnh kề nhau (góc –Pd–); 4 phối tử chiếm 4 đỉnh còn lại.
```
Cl
|
Cl ----- Pd ---- NH3
/ |
H3N NH3
|
NH3
```
Như vậy tồn tại dưới hai dạng: cis– (hai kề nhau) và trans– (hai đối nhau).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.