Giải Câu hỏi trang 14 Chuyên đề Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Các giải pháp để phát huy tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đối với biến đổi văn hoá, xã hội:

a) Nhóm giải pháp về chính sách, pháp luật: Nhà nước ban hành và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật nhằm gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; lồng ghép mục tiêu phát triển văn hoá, xã hội vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế.

b) Nhóm giải pháp về kinh tế: Đẩy mạnh phát triển kinh tế bền vững, chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lí, tạo nhiều việc làm, nâng cao thu nhập; thực hiện xoá đói giảm nghèo, giảm chênh lệch giàu – nghèo giữa các vùng, các nhóm dân cư; đầu tư phát triển kinh tế cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

c) Nhóm giải pháp về văn hoá – xã hội: Tăng cường đầu tư cho giáo dục, y tế, an sinh xã hội; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp; tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại; xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, đấu tranh phòng chống các tệ nạn xã hội và những biểu hiện xuống cấp về đạo đức, lối sống.

d) Nhóm giải pháp về tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội về mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, xã hội; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong giữ gìn bản sắc văn hoá và giải quyết các vấn đề xã hội.

2/ Đánh giá tác động của những biện pháp, chính sách đó:

a) Tác động tích cực: Các biện pháp, chính sách trên góp phần bảo đảm sự phát triển hài hoà giữa kinh tế với văn hoá, xã hội; vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; giữ gìn được bản sắc văn hoá dân tộc, bảo đảm an sinh và tiến bộ, công bằng xã hội, hạn chế mặt trái của cơ chế thị trường (phân hoá giàu – nghèo, tệ nạn xã hội, mai một văn hoá truyền thống).

b) Hạn chế cần lưu ý: Trong thực tế, hiệu quả của các biện pháp còn phụ thuộc vào năng lực tổ chức thực hiện, nguồn lực đầu tư và sự phối hợp giữa các cấp, các ngành; nếu triển khai thiếu đồng bộ, thiếu kiểm tra, giám sát thì chính sách có thể chậm phát huy tác dụng hoặc chưa đến được với các đối tượng, địa bàn cần ưu tiên.

c) Kết luận đánh giá: Nhìn chung, đây là những biện pháp, chính sách đúng đắn, cần thiết và phù hợp với quan điểm phát triển bền vững; khi được thực hiện đồng bộ, quyết liệt sẽ giải quyết hiệu quả các vấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội, hướng tới mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".

3/ Sưu tầm và đề xuất giải pháp (gợi ý sản phẩm thực hành):

a) Sưu tầm tư liệu ở địa phương: Học sinh tự sưu tầm bài báo, hình ảnh, số liệu, video về:
- *Tác động tích cực:* khu công nghiệp, làng nghề, du lịch cộng đồng tạo việc làm, tăng thu nhập; đời sống văn hoá, hạ tầng (đường, điện, trường, trạm) được nâng lên; bản sắc văn hoá được quảng bá qua du lịch.
- *Tác động tiêu cực:* ô nhiễm môi trường từ sản xuất; chênh lệch giàu – nghèo; mai một nghề truyền thống, lễ hội, tiếng nói, trang phục dân tộc; tệ nạn xã hội gia tăng ở vùng đô thị hoá nhanh.

b) Đề xuất giải pháp khắc phục tác động tiêu cực tại địa phương: Gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và xử lí nghiêm cơ sở gây ô nhiễm; hỗ trợ bảo tồn, phát triển nghề và văn hoá truyền thống gắn với du lịch; đầu tư cho giáo dục, y tế, an sinh cho nhóm yếu thế; tăng cường quản lí xã hội, phòng chống tệ nạn; tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng.

(Đây là bài tập mở, học sinh trình bày theo tư liệu thực tế của địa phương mình.)

4/ Chia sẻ về biện pháp, chính sách đang áp dụng trong thực tế (gợi ý):

a) Chính sách về kinh tế – xã hội: Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; chương trình xây dựng nông thôn mới; chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

b) Chính sách về văn hoá: Chương trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá; phát triển công nghiệp văn hoá; xây dựng đời sống văn hoá cơ sở, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá".

c) Chính sách về an sinh xã hội: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân; chính sách ưu đãi người có công, trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội; chính sách việc làm, đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

(Học sinh lựa chọn một vài biện pháp, chính sách cụ thể để chia sẻ, thảo luận trong nhóm.)