Giải Câu hỏi trang 55 Chuyên đề Ngữ văn 10
Đề bài
Nếu được yêu cầu chuyển thể một tác phẩm văn học lên sân khấu, bạn sẽ chọn tác phẩm nào? Vì sao?
Gợi ý trả lời
a) Lựa chọn tác phẩm
Nếu được yêu cầu chuyển thể một tác phẩm văn học lên sân khấu, tôi sẽ chọn truyện ngắn "Vợ nhặt" của Kim Lân.
(Đây là một lựa chọn gợi ý; học sinh hoàn toàn có thể chọn tác phẩm khác mà mình yêu thích, miễn là lí giải hợp lí. Có thể chọn *Chí Phèo* (Nam Cao), *Tấm Cám* (truyện cổ tích), *Chuyện người con gái Nam Xương* (Nguyễn Dữ), đoạn trích *Chuyện chức phán sự đền Tản Viên*…)
b) Lí do lựa chọn
Tôi chọn *"Vợ nhặt"* để chuyển thể lên sân khấu vì những lí do sau:
- Cốt truyện có kịch tính, giàu tình huống. Tác phẩm xoay quanh một tình huống truyện độc đáo, bất ngờ: giữa nạn đói khủng khiếp năm 1945, anh cu Tràng nghèo khổ, xấu xí lại "nhặt" được vợ. Tình huống "éo le mà cảm động" này rất thuận lợi để xây dựng các lớp kịch, tạo xung đột và cao trào trên sân khấu.
- Nhân vật được khắc họa sinh động, có đời sống nội tâm phong phú. Tràng, người vợ nhặt, bà cụ Tứ đều có tính cách riêng, có sự biến đổi tâm lí rõ rệt (từ tủi hờn, lo âu đến hi vọng) — đây là "đất diễn" tốt cho diễn viên thể hiện bằng hành động, lời thoại và biểu cảm.
- Có nhiều đoạn đối thoại tự nhiên, gần gũi, dễ chuyển thành lời thoại kịch mà vẫn giữ được chất đời thường, dí dỏm và cảm động (các câu đùa của Tràng, lời bà cụ Tứ dặn dò con dâu…).
- Không gian, bối cảnh tập trung, chủ yếu diễn ra ở xóm ngụ cư và trong căn nhà của mẹ con Tràng, thuận tiện cho việc dàn dựng, thiết kế cảnh trí sân khấu.
- Giá trị nhân đạo và nhân văn sâu sắc: tác phẩm ngợi ca khát vọng sống, tình người và niềm tin vào tương lai của con người ngay trong hoàn cảnh bi thảm nhất. Thông điệp ấy khi được thể hiện trực tiếp trên sân khấu sẽ tác động mạnh mẽ, chạm đến cảm xúc của khán giả.
c) Kết luận
Nhờ có cốt truyện giàu kịch tính, hệ thống nhân vật sống động, lời thoại tự nhiên, bối cảnh tập trung và tư tưởng nhân văn sâu sắc, *"Vợ nhặt"* là tác phẩm rất phù hợp để chuyển thể lên sân khấu, vừa hấp dẫn người xem vừa truyền tải được những giá trị ý nghĩa của văn học.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.