Chuyên đề học tập Ngữ văn 10

Giải Bài 1 trang 80 Chuyên đề Ngữ văn 10

Trả lời câu hỏi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Văn bản đã giới thiệu và phân tích những nội dung nổi bật gì của tập truyện Gió đầu mùa của Thạch Lam?
(văn bản: Tựa (Khái Hưng), in trong Thạch Lam, Gió đầu mùa)

Gợi ý trả lời

Câu 1 (trang 81). Trong bài *Tựa* viết cho tập truyện *Gió đầu mùa*, Khái Hưng đã giới thiệu và phân tích những nội dung nổi bật sau của tác phẩm Thạch Lam:

a) Khẳng định Thạch Lam là nhà văn thiên về *cảm giác*, *cảm xúc* hơn là thiên về tư tưởng, lí trí.
Khái Hưng phân chia nhà văn thành hai loại: loại thiên về tư tưởng, lí trí và loại thiên về cảm giác, cảm xúc. Ông xếp Thạch Lam vào loại thứ hai — nhà văn viết bằng những rung động, những cảm nhận tinh tế của tâm hồn chứ không nặng về triết lí, lập luận. Đây là nét riêng làm nên phong cách Thạch Lam.

b) Phân tích sự *tinh tế* trong việc nắm bắt cảm giác và những rung động mơ hồ, sâu kín của tâm hồn con người.
Văn bản nhấn mạnh tài quan sát và diễn tả những biến thái tinh vi của cảm giác, của tâm trạng — những điều nhỏ nhặt, mơ hồ mà người khác dễ bỏ qua nhưng Thạch Lam lại cảm và ghi lại được một cách tinh tế, chân thật.

c) Làm nổi bật giá trị nhân đạo — tấm lòng yêu thương, trân trọng con người, đặc biệt là những kiếp người nghèo khổ, bé nhỏ.
Qua các truyện trong tập, Khái Hưng chỉ ra tình cảm nhân ái, sự cảm thông, xót thương của Thạch Lam dành cho những con người bất hạnh trong xã hội; đó là chiều sâu tình cảm và tư tưởng nhân văn của tác phẩm.

d) Nhận xét về *lối văn* nhẹ nhàng, trong sáng, giản dị mà gợi cảm, giàu chất thơ.
Khái Hưng đánh giá cao nghệ thuật viết của Thạch Lam: câu văn mềm mại, dung dị, kín đáo nhưng có sức truyền cảm, phù hợp với việc diễn tả cảm giác và tình cảm tinh tế — tạo nên sức hấp dẫn riêng của *Gió đầu mùa*.

→ Như vậy, bài *Tựa* đã giới thiệu và phân tích tập truyện trên các phương diện: đặc điểm sáng tác (thiên về cảm giác), tài năng diễn tả cảm giác tinh tế, giá trị nhân đạo và nghệ thuật/lối văn của Thạch Lam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.