Giải Bài 3 trang 80 Chuyên đề Ngữ văn 10
Đề bài
Bài viết của Khái Hưng giúp bạn biết điều gì về Thạch Lam và các truyện ngắn của ông trước khi đọc tập truyện Gió đầu mùa?
(văn bản: Tựa (Khái Hưng), in trong Thạch Lam, Gió đầu mùa)
Gợi ý trả lời
Định hướng: Bài "Tựa" của Khái Hưng là lời giới thiệu đặt ở đầu tập truyện, nên nó có vai trò "dọn đường", cung cấp cho người đọc những hình dung ban đầu về tác giả và phong cách sáng tác trước khi bước vào từng truyện. Qua bài viết, ta biết được mấy điều sau:
a) Về con người và tâm hồn Thạch Lam
- Thạch Lam là một nhà văn có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, giàu tình cảm; ông quan sát và cảm nhận cuộc sống bằng rung động bên trong hơn là bằng lí trí lạnh lùng.
- Khái Hưng cho thấy Thạch Lam là người biết yêu thương, đồng cảm sâu sắc với những kiếp người nhỏ bé, nghèo khổ, thiệt thòi trong xã hội.
b) Về đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam
- Truyện của Thạch Lam thiên về khai thác thế giới nội tâm, những cảm giác, cảm xúc mơ hồ, tinh vi của con người, chứ không chú trọng cốt truyện li kì, nhiều biến cố.
- Đó là loại truyện "không có chuyện" mà vẫn gợi cảm: giàu chất thơ, nhẹ nhàng, thấm đượm tình người và lòng trắc ẩn.
- Lối viết của ông giản dị, trong sáng, kín đáo mà sâu lắng, để lại dư vị và sự suy ngẫm cho người đọc.
c) Tác dụng của lời tựa đối với người đọc
- Bài viết giúp người đọc có "chìa khóa" để đón nhận tập truyện: nên đọc chậm, đọc bằng sự đồng cảm, chú ý tới cảm xúc và tâm trạng nhân vật thay vì chờ đợi tình tiết gay cấn.
- Nhờ lời giới thiệu trân trọng, chân thành của một người bạn văn (Khái Hưng cùng trong nhóm Tự lực văn đoàn), người đọc thêm tin tưởng, trân trọng tài năng và tấm lòng của Thạch Lam, từ đó có tâm thế phù hợp khi đọc *Gió đầu mùa*.
Kết luận: Bài "Tựa" của Khái Hưng giúp người đọc hiểu trước rằng Thạch Lam là một cây bút tinh tế, nhân hậu, và truyện ngắn của ông là những trang văn giàu cảm xúc, nhẹ nhàng mà thấm thía, hướng về đời sống nội tâm và số phận những con người bình thường.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.