Chuyên đề học tập Ngữ văn 10

Giải Bài 3 trang 82 Chuyên đề Ngữ văn 10

Đọc, viết và giới thiệu về một tác giả văn học   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy nhận xét về giọng điệu của bài viết và sự phù hợp của nó với đối tượng được nói tới.
(văn bản: Chuyện cũ văn chương – Vương Trí Nhàn)

Gợi ý trả lời

Nhận xét về giọng điệu của bài viết và sự phù hợp của nó với đối tượng được nói tới

a) Giọng điệu chủ đạo của bài viết

Bài viết *Chuyện cũ văn chương* của Vương Trí Nhàn mang một giọng điệu trò chuyện, tâm tình, thân mật mà vẫn uyên bác. Có thể nhận ra mấy sắc thái nổi bật:

- Giọng kể chuyện thủ thỉ, gần gũi: Người viết không lên gân thuyết lí mà như đang ngồi kể lại "chuyện cũ" cho người đọc nghe — dùng lối dẫn dắt tự nhiên, nhiều chi tiết đời thường, giai thoại về nhà văn, khiến người đọc có cảm giác được chia sẻ một cách thân tình.
- Giọng chiêm nghiệm, suy tư: Xen giữa những mẩu chuyện là những nhận xét, đánh giá đầy trải nghiệm của một người gắn bó lâu năm với đời sống văn chương; giọng văn vì thế có độ lắng, điềm đạm, nhiều dư vị ngẫm ngợi.
- Giọng trân trọng mà vẫn khách quan: Khi nói về tác giả văn học và những "chuyện cũ", người viết giữ thái độ yêu mến, nâng niu di sản văn chương nhưng không tô vẽ, không sùng bái một chiều; vẫn có cái nhìn tỉnh táo, công bằng.
- Giọng hóm hỉnh, nhẹ nhàng: Thỉnh thoảng có nét dí dỏm, duyên dáng làm cho bài viết về đề tài "nghiêm túc" vẫn nhẹ nhõm, dễ đọc, dễ tiếp nhận.

b) Sự phù hợp của giọng điệu với đối tượng được nói tới

Giọng điệu ấy rất phù hợp với đối tượng là tác giả văn học và những câu chuyện về đời sống văn chương một thời, vì:

- Đối tượng được nói tới là con người và sinh hoạt văn chương — những điều thuộc về kỉ niệm, về bề sâu tâm hồn — nên giọng tâm tình, thủ thỉ là thích hợp nhất để gợi được không khí ấm áp, gần gũi, khơi dậy sự đồng cảm ở người đọc.
- Viết về nhà văn, về di sản văn chương đòi hỏi sự hiểu biết và trân trọng; giọng uyên bác mà điềm đạm vừa thể hiện được tầm vóc của đối tượng, vừa tránh sa vào sáo rỗng hay tâng bốc.
- Chất chiêm nghiệm, suy tư giúp làm nổi bật ý nghĩa, giá trị ẩn sau mỗi "chuyện cũ", khiến những câu chuyện tưởng như vụn vặt lại trở thành bài học, thành chiều sâu văn hóa.
- Nét hóm hỉnh, nhẹ nhàng làm cho chân dung tác giả văn học hiện lên sinh động, đời thường, giàu sức sống, không bị "tượng đài hóa", nhờ đó vừa thể hiện tình cảm quý mến vừa giữ được sự chân thực.

Kết luận: Giọng điệu trò chuyện, thân mật xen chiêm nghiệm và hóm hỉnh của bài viết thống nhất, hài hòa với đối tượng là tác giả và chuyện văn chương; nó vừa tạo được sự gần gũi với người đọc, vừa làm toát lên thái độ trân trọng, yêu mến và cái nhìn sâu sắc của người viết đối với đời sống văn học. Chính sự phù hợp này làm nên sức hấp dẫn và sức thuyết phục riêng của bài viết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.