Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Câu 2 trang 52 Chuyên đề Ngữ văn 11

Chuyên đề: Tìm hiểu ngôn ngữ trong đời sống xã hội hiện đại   Gợi ý trả lời

Đề bài

Vì sao chúng ta cần phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt?

Gợi ý trả lời

Đề: Vì sao chúng ta cần phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt?

Tiếng Việt là tài sản vô giá, là thành quả lao động và sáng tạo ngôn ngữ của bao thế hệ người Việt. Trong đời sống xã hội hiện đại — khi giao lưu, hội nhập quốc tế mở rộng và các phương tiện truyền thông, mạng xã hội phát triển mạnh — tiếng Việt vừa có cơ hội làm giàu, vừa đứng trước nguy cơ bị sử dụng tùy tiện, lai căng. Vì vậy, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là yêu cầu cấp thiết, xuất phát từ những lí do sau:

a) Để bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Tiếng Việt là "tiếng nói của dân tộc", gắn liền với lịch sử, tâm hồn, lối nghĩ và truyền thống của người Việt. Ngôn ngữ là một thành tố cốt lõi của văn hóa; giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt chính là giữ gìn hồn cốt, bản sắc dân tộc, khẳng định chủ quyền và sự tồn tại độc lập của một nền văn hóa trước xu thế toàn cầu hóa.

b) Để bảo đảm chức năng giao tiếp — làm cho giao tiếp đạt hiệu quả cao

Sự trong sáng (dùng từ đúng, đặt câu chuẩn, diễn đạt rõ ràng, lịch sự, có văn hóa) giúp người nói/viết truyền đạt chính xác tư tưởng, tình cảm; người nghe/đọc hiểu đúng, hiểu đủ. Nếu nói năng, viết lách tùy tiện, pha tạp, sai chuẩn thì giao tiếp dễ gây hiểu lầm, giảm hiệu quả, thậm chí làm nghèo nàn, méo mó tiếng mẹ đẻ.

c) Để kế thừa chuẩn mực và tiếp nhận cái mới một cách có chọn lọc

Giữ gìn sự trong sáng không có nghĩa là bảo thủ, đóng kín. Tiếng Việt vẫn cần được làm giàu bằng cách vay mượn, sáng tạo từ ngữ mới. Nhưng việc tiếp nhận ấy phải trên cơ sở tôn trọng chuẩn mực và quy tắc chung của tiếng Việt, tránh lạm dụng tiếng nước ngoài, viết tắt, dùng "tiếng lóng" lệch chuẩn một cách tùy tiện, nhất là trên mạng xã hội.

d) Để thể hiện tình yêu, lòng tự hào và trách nhiệm của mỗi người với tiếng mẹ đẻ

Mỗi người Việt — đặc biệt là thế hệ trẻ — có trách nhiệm trau dồi hiểu biết, rèn luyện kĩ năng dùng tiếng Việt đúng và hay; có ý thức giữ gìn, phát triển ngôn ngữ dân tộc. Đây vừa là biểu hiện của tình yêu đất nước, vừa là nghĩa vụ công dân đối với một di sản chung của cộng đồng.

Kết luận: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là cần thiết vì đó là cách bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc, bảo đảm hiệu quả giao tiếp, kế thừa và phát triển ngôn ngữ một cách có chọn lọc, đồng thời thể hiện tình yêu và trách nhiệm của mỗi người với tiếng mẹ đẻ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.