Giải Câu 2 trang 56 Chuyên đề Ngữ văn 11
Đề bài
Bạn học hỏi được gì từ kinh nghiệm viết của tác giả?
(văn bản: Về tiếng ta – Nguyễn Tuân)
Gợi ý trả lời
Câu 2 (trang 57). Bạn học hỏi được gì từ kinh nghiệm viết của tác giả?
Từ văn bản *Về tiếng ta* của Nguyễn Tuân, có thể rút ra những bài học thiết thực về kinh nghiệm viết và cách giữ gìn, phát triển tiếng Việt như sau:
a) Trân trọng và có ý thức sâu sắc về tiếng mẹ đẻ. Nguyễn Tuân cho thấy người viết phải yêu quý, nâng niu tiếng Việt như một tài sản quý của dân tộc; coi mỗi chữ, mỗi tiếng đều có "linh hồn", có sắc thái và sức gợi riêng. Bài học: khi viết, cần có tình yêu và thái độ trân trọng đối với tiếng nói dân tộc, không dùng chữ một cách tùy tiện, cẩu thả.
b) Dùng từ chính xác, tinh tế và "đắt". Tác giả rất công phu trong việc lựa chọn, cân nhắc từng chữ sao cho đúng nhất, hay nhất, gợi cảm nhất với từng trường hợp cụ thể. Bài học: người viết phải rèn luyện năng lực lựa chọn và sử dụng từ ngữ, biết so sánh, cân nhắc các cách diễn đạt để tìm ra cách nói chuẩn xác và biểu cảm nhất ("khổ công" với chữ nghĩa).
c) Khai thác và phát huy sự giàu đẹp của tiếng Việt. Nguyễn Tuân cho thấy tiếng Việt có khả năng diễn đạt phong phú về âm thanh, hình ảnh, nhạc điệu, sắc thái biểu cảm. Bài học: cần tìm tòi, vận dụng sự giàu có của vốn từ, của các biện pháp tu từ, nhịp điệu câu văn để lời văn sinh động, giàu hình ảnh và nhạc tính.
d) Vừa giữ gìn vừa sáng tạo, phát triển tiếng Việt. Tác giả không chỉ bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt mà còn làm giàu nó bằng cách sáng tạo trong cách dùng từ, đặt câu. Bài học: giữ gìn tiếng Việt không có nghĩa là bảo thủ, mà phải biết kế thừa truyền thống đồng thời sáng tạo, làm mới ngôn ngữ một cách có cơ sở, hợp quy luật.
e) Rèn luyện công phu, nghiêm túc và kiên trì với nghề viết. Qua cách Nguyễn Tuân chăm chút câu chữ, ta thấy viết là một lao động nghệ thuật nghiêm túc, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và không ngừng trau dồi vốn sống, vốn ngôn ngữ. Bài học: muốn viết hay phải lao động chữ nghĩa nghiêm cẩn, thường xuyên đọc, quan sát, tích lũy và sửa chữa.
→ Tổng hợp: Kinh nghiệm viết của Nguyễn Tuân dạy ta phải yêu quý, am hiểu tiếng Việt; dùng từ chính xác, tinh tế, giàu sức gợi; biết khai thác vẻ đẹp phong phú của tiếng mẹ đẻ; vừa giữ gìn vừa sáng tạo; và luôn lao động chữ nghĩa một cách công phu, nghiêm túc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.