Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Bài tập trang 64 Chuyên đề Ngữ văn 11

Tìm hiểu về một tác giả văn học   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xây dựng kế hoạch đọc – tìm hiểu về một tác giả (tự chọn) có tác phẩm được học trong chương trình, sách giáo khoa môn Ngữ văn (từ lớp 6 đến lớp 11).

Gợi ý trả lời

## Kế hoạch đọc – tìm hiểu về một tác giả văn học

Tác giả tự chọn: Nguyễn Du (1765 – 1820) — tác giả có tác phẩm được học trong chương trình, SGK Ngữ văn từ lớp 6 đến lớp 11 (tiêu biểu: các đoạn trích *Truyện Kiều* ở lớp 9, bài đọc về Nguyễn Du và *Truyện Kiều* ở lớp 11).

### a) Xác định mục đích và nội dung đọc
- Mục đích: Hiểu về cuộc đời, con người, sự nghiệp sáng tác và những đóng góp của Nguyễn Du cho văn học dân tộc; lí giải vì sao ông được tôn vinh là đại thi hào, Danh nhân văn hóa thế giới.
- Nội dung cần làm rõ (câu hỏi định hướng):
1. Nguyễn Du sống trong thời đại nào? Hoàn cảnh gia đình, quê hương, cuộc đời tác động ra sao đến sáng tác?
2. Sự nghiệp sáng tác gồm những tác phẩm chính nào (chữ Hán, chữ Nôm)?
3. Giá trị nội dung (tư tưởng nhân đạo) và giá trị nghệ thuật nổi bật là gì?
4. Vị trí, ảnh hưởng của Nguyễn Du trong nền văn học Việt Nam.

###

b) Xác định đối tượng và phạm vi tư liệu đọc
- Tác phẩm của Nguyễn Du: *Truyện Kiều* (Đoạn trường tân thanh), *Văn tế thập loại chúng sinh*, *Thanh Hiên thi tập*, *Nam trung tạp ngâm*, *Bắc hành tạp lục*… — ưu tiên đọc trực tiếp văn bản tác phẩm.
- Tư liệu về tác giả: phần tiểu dẫn, tri thức ngữ văn trong SGK Ngữ văn 9 và 11; sách nghiên cứu, phê bình về Nguyễn Du và *Truyện Kiều*; bài viết, tư liệu đáng tin cậy (của các nhà nghiên cứu có uy tín).
- Phạm vi: tập trung vào *Truyện Kiều* làm trọng tâm, có liên hệ các tác phẩm chữ Hán để thấy sự thống nhất trong tư tưởng.

###

c) Xác định cách thức đọc
- Đọc lướt phần tiểu dẫn, mục lục, lời giới thiệu để nắm thông tin chung về tác giả, tác phẩm.
- Đọc kĩ các đoạn trích tiêu biểu (ví dụ *Trao duyên*, *Chí khí anh hùng*, *Kiều ở lầu Ngưng Bích*…) để cảm nhận nghệ thuật ngôn từ, bút pháp tả cảnh ngụ tình, nghệ thuật miêu tả nội tâm.
- Đọc suy ngẫm, đối chiếu nhiều tư liệu để hình thành nhận định của riêng mình.
- Ghi chép trong khi đọc: lập hồ sơ/phiếu đọc ghi lại thông tin về tiểu sử, các tác phẩm, dẫn chứng tiêu biểu, nhận định và cảm nhận cá nhân; đánh dấu, gạch chân các chi tiết quan trọng.

###

d) Dự kiến tiến độ (thời gian) và phân chia công việc
| Giai đoạn | Thời gian | Công việc |
|---|---|---|
| 1 | Tuần 1 | Thu thập tư liệu; đọc tiểu sử, thời đại, cuộc đời Nguyễn Du |
| 2 | Tuần 2 | Đọc sự nghiệp sáng tác, đọc kĩ các đoạn trích *Truyện Kiều* |
| 3 | Tuần 3 | Tìm hiểu giá trị nội dung – nghệ thuật, tổng hợp và ghi phiếu đọc |
| 4 | Tuần 4 | Hoàn thiện, viết báo cáo/bài giới thiệu, rút ra nhận xét, đánh giá |

###

e) Dự kiến sản phẩm
- Một tập hồ sơ/phiếu đọc về tác giả Nguyễn Du.
- Một bài giới thiệu (hoặc báo cáo kết quả nghiên cứu, sơ đồ tư duy, poster, bài thuyết trình) về tác giả Nguyễn Du, nêu được: cuộc đời – sự nghiệp – giá trị tác phẩm – vị trí của ông trong văn học dân tộc và cảm nhận của bản thân.

###

g) Cách thức kiểm tra, đánh giá kế hoạch
- Tự đối chiếu sản phẩm với các câu hỏi định hướng ở mục a) để kiểm tra đã trả lời đủ chưa.
- Rà soát độ tin cậy của nguồn tư liệu, tính chính xác của dẫn chứng.
- Điều chỉnh tiến độ nếu chưa đạt mục tiêu từng giai đoạn.

*(Lưu ý: Đây là kế hoạch mẫu; HS có thể tự chọn tác giả khác có tác phẩm trong chương trình từ lớp 6 đến lớp 11 như Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Xuân Diệu, Nam Cao… và vận dụng cùng khung các bước trên.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.