Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Câu 2 trang 74 Chuyên đề Ngữ văn 11

Chuyên đề 3. Đọc, viết và giới thiệu về một tác giả văn học   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cách thức diễn giải minh hoạ của tác giả có gì đáng chú ý?
(văn bản: Nguyễn Tuân, một phong cách độc đáo và tài hoa (Nguyễn Đăng Mạnh))

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Chỉ ra điểm đáng chú ý trong *cách thức diễn giải, minh hoạ* (tức cách tác giả Nguyễn Đăng Mạnh triển khai lí lẽ và đưa dẫn chứng) khi viết về phong cách Nguyễn Tuân.

a) Diễn giải đi liền với minh hoạ – luôn có dẫn chứng cụ thể đi kèm mỗi luận điểm

Nguyễn Đăng Mạnh không nêu nhận định chung chung rồi để đó. Cứ mỗi đặc điểm phong cách được khái quát (chất "ngông", sự tài hoa – uyên bác, cái nhìn sự vật ở phương diện văn hoá – thẩm mĩ, cảm giác mãnh liệt...), tác giả lập tức dẫn ra tác phẩm, chi tiết, câu chữ của chính Nguyễn Tuân để chứng minh. Lí lẽ và bằng chứng gắn chặt, soi sáng cho nhau, khiến kết luận trở nên đáng tin.

b) Dẫn chứng được chọn lọc tiêu biểu và phân tích kĩ, không liệt kê tràn lan

Dẫn chứng lấy từ nhiều chặng sáng tác (*Vang bóng một thời*, tuỳ bút, kí...), vừa đủ để bao quát sự nghiệp, vừa được phân tích để làm bật đúng nét phong cách đang bàn. Tác giả không kể lể số lượng mà đi sâu "mổ xẻ" một vài trường hợp đắt giá, cho thấy năng lực đọc tinh tế của người nghiên cứu.

c) Diễn giải mạch lạc, có hệ thống – đi từ khái quát đến cụ thể, từ nét lớn đến biểu hiện

Bài viết tổ chức luận điểm theo trình tự rõ ràng: nêu nét bản chất của phong cách, rồi lần lượt diễn giải thành các biểu hiện, mỗi biểu hiện lại được minh hoạ riêng. Nhờ vậy chân dung phong cách Nguyễn Tuân hiện lên vừa thống nhất vừa nhiều mặt.

d) Lời văn nghị luận giàu hình ảnh, có "chất văn" – tương xứng với đối tượng được bàn

Điểm đặc biệt đáng chú ý là ngôn ngữ diễn giải của Nguyễn Đăng Mạnh không khô khan: câu văn linh hoạt, dùng hình ảnh, so sánh, giọng điệu vừa sắc sảo vừa trân trọng, cảm phục. Cách viết tài hoa ấy như "nói về người tài hoa bằng một lối văn tài hoa", tạo sự hoà hợp giữa đối tượng phê bình và người phê bình – đây chính là nét riêng khiến bài viết vừa khoa học vừa hấp dẫn.

Kết luận: Cách diễn giải, minh hoạ của tác giả đáng chú ý ở chỗ: luôn kết hợp chặt lí lẽ với dẫn chứng chọn lọc, triển khai mạch lạc – có hệ thống, phân tích sâu sắc và được viết bằng một lối văn nghị luận giàu hình ảnh, giàu chất văn, tương xứng với phong cách độc đáo, tài hoa của chính Nguyễn Tuân.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.