Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Dừng lại và suy ngẫm trang 25 Chuyên đề Sinh học 11

Bài 5. Bệnh dịch và tác nhân gây bệnh ở người   Đã kiểm

Đề bài

Bệnh truyền nhiễm là gì? Khi nào bệnh truyền nhiễm trở thành dịch và đại dịch?

Lời giải

## Bệnh truyền nhiễm là gì? Khi nào trở thành dịch và đại dịch?

### a) Khái niệm bệnh truyền nhiễm

Bệnh truyền nhiễm là bệnh do các tác nhân gây bệnh (mầm bệnh) như vi khuẩn, virus, nấm, động vật nguyên sinh, giun sán... gây ra, có khả năng lây truyền từ cá thể này sang cá thể khác (từ người bệnh hoặc động vật bệnh sang người lành).

Bệnh lây qua nhiều con đường khác nhau: đường hô hấp (giọt bắn, khí dung), đường tiêu hoá, đường máu, đường tình dục, tiếp xúc trực tiếp hoặc qua vật trung gian truyền bệnh (muỗi, ruồi, chuột...).

Một bệnh truyền nhiễm chỉ phát sinh và lây lan khi có đủ ba yếu tố (ba mắt xích):
- Nguồn bệnh: nơi chứa mầm bệnh (người bệnh, động vật bệnh, vật mang mầm bệnh).
- Con đường lây truyền: cách mầm bệnh đi từ nguồn bệnh đến cơ thể lành.
- Khối cảm thụ: người (hoặc động vật) chưa có miễn dịch với tác nhân gây bệnh.

Cắt đứt bất kì mắt xích nào trong ba yếu tố trên đều giúp kiểm soát được bệnh.

###

b) Khi nào trở thành dịch và đại dịch?

Thành dịch: Khi bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh làm cho số người mắc bệnh tăng cao bất thường, vượt quá mức bình thường trong một khu vực địa lí nhất định và trong một khoảng thời gian nhất định thì bệnh đó trở thành dịch. Dịch dễ bùng phát khi tác nhân lây lan nhanh và trong cộng đồng có nhiều người chưa có miễn dịch (khối cảm thụ lớn).

Thành đại dịch: Khi dịch lan rộng vượt ra khỏi một quốc gia, lan sang nhiều quốc gia, nhiều châu lục hoặc trên phạm vi toàn cầu, với số người mắc rất lớn, thì dịch đó trở thành đại dịch.

*Ví dụ:* đại dịch cúm Tây Ban Nha (1918), đại dịch HIV/AIDS, đại dịch COVID-19.

Đáp số

Bệnh truyền nhiễm: bệnh do tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, virus, nấm, nguyên sinh vật...) gây ra, lây truyền từ cá thể này sang cá thể khác; phát sinh khi đủ ba yếu tố: nguồn bệnh – con đường lây truyền – khối cảm thụThành dịch: số người mắc tăng cao bất thường, vượt mức bình thường trong một khu vực và thời gian nhất địnhThành đại dịch: dịch lan ra nhiều quốc gia, nhiều châu lục hoặc trên phạm vi toàn cầu

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.