Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Dừng lại và suy ngẫm trang 34 Chuyên đề Sinh học 11

Chuyên đề 11.2. Một số bệnh dịch ở người và cách phòng, chống   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vẽ sơ đồ khái quát các biện pháp phòng chống bệnh dịch lây qua đường hô hấp.

Lời giải

Sơ đồ khái quát các biện pháp phòng, chống bệnh dịch lây qua đường hô hấp

Bệnh dịch lây qua đường hô hấp (cúm, lao, sởi, COVID-19, bạch hầu…) lây truyền chủ yếu qua giọt bắn và không khí khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện. Vì vậy, các biện pháp phòng chống được xây dựng dựa trên ba khâu của quá trình truyền nhiễm: nguồn bệnh → đường lây truyền → cơ thể cảm nhiễm (người lành).

```
BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG BỆNH DỊCH
LÂY QUA ĐƯỜNG HÔ HẤP
│
┌──────────────────┼──────────────────┐
│ │ │
(a) TÁC ĐỘNG (b) CẮT ĐỨT (c) BẢO VỆ
NGUỒN BỆNH ĐƯỜNG LÂY NGƯỜI LÀNH
(người/vật mang TRUYỀN (người cảm nhiễm)
mầm bệnh) │ │
│ • Đeo khẩu trang • Tiêm vaccine
• Phát hiện nơi công cộng phòng bệnh
sớm ca bệnh • Che miệng, mũi • Nâng cao sức
• Cách ly khi ho, hắt hơi đề kháng: ăn
người bệnh • Giữ khoảng cách uống đủ chất,
• Điều trị kịp • Rửa tay bằng xà ngủ đủ, luyện
thời phòng/dung dịch tập thể dục
• Đeo khẩu trang sát khuẩn • Giữ ấm cơ thể
cho người bệnh • Vệ sinh, khử • Đeo khẩu trang
• Khai báo y tế khuẩn bề mặt khi tiếp xúc
• Thông thoáng nguồn bệnh
nơi ở, lớp học
• Hạn chế tụ tập
nơi đông người
```

Giải thích các nhánh:

a) Tác động vào nguồn bệnh: phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời người bệnh; người bệnh đeo khẩu trang và khai báo y tế để không phát tán mầm bệnh ra môi trường.

b) Cắt đứt đường lây truyền: đeo khẩu trang, che miệng – mũi khi ho/hắt hơi, giữ khoảng cách, rửa tay thường xuyên, khử khuẩn bề mặt, giữ không khí thông thoáng và hạn chế tụ tập đông người nhằm ngăn giọt bắn chứa mầm bệnh đi từ người bệnh sang người lành.

c) Bảo vệ người lành (người cảm nhiễm): tiêm vaccine tạo miễn dịch chủ động, nâng cao sức đề kháng (dinh dưỡng hợp lí, rèn luyện thân thể, giữ ấm) và chủ động đeo khẩu trang khi cần tiếp xúc nguồn bệnh.

Tác động đồng thời vào cả ba khâu sẽ phá vỡ dây chuyền lây nhiễm, giúp phòng và dập dịch hiệu quả.

Đáp số

Sơ đồ gồm 3 nhánh: (a) tác động nguồn bệnh (phát hiện, cách ly, điều trị), (b) cắt đứt đường lây (khẩu trang, vệ sinh, giãn cách, thông khí), (c) bảo vệ người lành (vaccine, nâng cao đề kháng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.