Giải Câu hỏi 2 trang 35 Chuyên đề Sinh học 11
Đề bài
Tại sao AIDS và bệnh sốt rét có chung con đường lây nhiễm nhưng biện pháp phòng, chống có những điểm khác nhau?
Lời giải
a) Điểm chung về con đường lây nhiễm
Cả AIDS (do virus HIV) và bệnh sốt rét (do trùng sốt rét *Plasmodium*) đều có thể lây qua đường máu: khi máu mang mầm bệnh của người bệnh xâm nhập vào máu người lành.
b) Vì sao biện pháp phòng, chống lại khác nhau
Tuy có chung con đường máu nhưng cơ chế và phương thức lan truyền của hai tác nhân khác nhau, nên trọng tâm phòng, chống phải khác nhau:
- AIDS (HIV): lây trực tiếp từ người sang người không cần vật trung gian — qua máu (dùng chung bơm kim tiêm, truyền máu không kiểm soát), qua quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con. Vì vậy biện pháp phòng, chống tập trung vào: sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn (dùng bao cao su, chung thủy); không dùng chung bơm kim tiêm, kiểm tra sàng lọc máu trước khi truyền; phòng lây truyền từ mẹ sang con; không kì thị để người bệnh được điều trị, quản lí.
- Sốt rét (*Plasmodium*): lây gián tiếp qua vật trung gian truyền bệnh là muỗi Anopheles — muỗi hút máu người bệnh rồi đốt truyền trùng sốt rét sang người lành; bệnh không lây qua tiếp xúc hay quan hệ tình dục thông thường. Vì vậy biện pháp phòng, chống tập trung vào tiêu diệt muỗi và cắt đứt vật trung gian: ngủ màn (mùng), diệt muỗi và bọ gậy (loăng quăng), phun thuốc diệt muỗi, vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, phát quang bụi rậm, dùng thuốc phòng và điều trị sốt rét.
c) Kết luận
Biện pháp phòng, chống một bệnh truyền nhiễm phải dựa vào đặc điểm tác nhân gây bệnh và con đường, phương thức lây truyền của nó. AIDS lây trực tiếp giữa người với người nên phải chặn nguồn lây ở hành vi con người và an toàn truyền máu; còn sốt rét lây qua vật trung gian là muỗi nên phải diệt muỗi, tránh muỗi đốt — do đó dù chung đường máu, các biện pháp vẫn có những điểm khác nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.