Giải Câu hỏi 2 trang 43 Chuyên đề Sinh học 11
Đề bài
Từ những hiểu biết về tác nhân, nguyên nhân gây ô nhiễm thực phẩm, hãy đề xuất các phương án nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm.
Lời giải
Để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, cần có biện pháp phù hợp ở từng khâu: sản xuất, chế biến và bảo quản. Cụ thể như sau:
a) Trong quá trình sản xuất (nuôi trồng nguyên liệu)
- Chọn giống cây trồng, vật nuôi khoẻ, sạch bệnh; nuôi trồng ở vùng đất, nguồn nước không bị ô nhiễm (không gần khu công nghiệp, bãi rác, nước thải).
- Sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kháng sinh, chất kích thích tăng trưởng đúng loại, đúng liều lượng và tuân thủ thời gian cách li trước khi thu hoạch; ưu tiên biện pháp sinh học, hạn chế hoá chất.
- Không sử dụng hoá chất, chất cấm trong chăn nuôi, trồng trọt; kiểm soát môi trường nuôi trồng để tránh nhiễm vi sinh vật, kim loại nặng.
- Thu hoạch đúng thời điểm, sơ chế và vận chuyển trong điều kiện vệ sinh.
b) Trong quá trình chế biến
- Dùng nguyên liệu tươi, có nguồn gốc rõ ràng, không dùng thực phẩm ôi thiu, quá hạn.
- Bảo đảm vệ sinh nơi chế biến, dụng cụ, thiết bị và nguồn nước sạch; người chế biến phải giữ vệ sinh cá nhân (rửa tay, đeo khẩu trang, găng tay), khám sức khoẻ định kì.
- Chế biến đúng cách: nấu chín kĩ, ăn chín uống sôi để tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh; để riêng thực phẩm sống và chín, tránh lây nhiễm chéo.
- Không sử dụng phụ gia, phẩm màu, chất bảo quản ngoài danh mục cho phép hoặc quá liều lượng quy định.
c) Trong quá trình bảo quản
- Bảo quản ở nhiệt độ thích hợp: làm lạnh, đông lạnh để ức chế vi sinh vật phát triển; thực phẩm chín và sống để riêng.
- Áp dụng các phương pháp bảo quản an toàn: phơi, sấy khô, muối, đóng hộp, hút chân không… đúng kĩ thuật.
- Đóng gói, che đậy kín, tránh bụi bẩn, côn trùng, động vật gây hại; bảo quản nơi khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát.
- Ghi và tuân thủ hạn sử dụng; không dùng thực phẩm đã hết hạn, có dấu hiệu hư hỏng, mốc, biến màu, biến mùi.
Kết luận: Vệ sinh an toàn thực phẩm phải được bảo đảm đồng bộ, khép kín ở cả ba khâu sản xuất – chế biến – bảo quản, nhằm ngăn ngừa các tác nhân sinh học (vi sinh vật), hoá học (hoá chất, kim loại nặng, dư lượng thuốc) và vật lí (tạp chất) gây ô nhiễm, bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.