Giải Câu hỏi trang 51 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Khó khăn lớn nhất khi dùng chất điều hoà sinh trưởng (hormone) trong kiểm soát sinh học

Trong kiểm soát sinh học, người ta dùng các chất điều hoà sinh trưởng ở côn trùng (chất tương tự *juvenile hormone* và *ecdysone*) để làm rối loạn quá trình lột xác và biến thái của sâu hại.

Tuy nhiên, cơ chế điều hoà sinh trưởng, phát triển và biến thái về cơ bản giống nhau ở rất nhiều loài. Vì vậy, khó khăn lớn nhất là các hormone này không có tính đặc hiệu cao với loài gây hại cần diệt:

- Khi đưa vào môi trường, hormone không chỉ tác động lên sâu hại mà còn tác động lên nhiều loài sinh vật khác, trong đó có cả các loài có ích (thiên địch, côn trùng thụ phấn…), thậm chí ảnh hưởng tới các sinh vật khác trong hệ sinh thái.
- Điều này đi ngược lại chính mục tiêu của kiểm soát sinh học là an toàn, chọn lọc và thân thiện với môi trường, nên đây là trở ngại cơ bản nhất.

Ngoài ra, hormone chỉ phát huy tác dụng ở một giai đoạn phát triển nhất định của sinh vật (ví dụ giai đoạn ấu trùng đang lột xác), nên phải sử dụng đúng thời điểm mới hiệu quả; chi phí sản xuất chế phẩm cũng khá cao. Đây là các khó khăn kèm theo, nhưng không phải trở ngại lớn nhất.

→ Kết luận: Khó khăn lớn nhất là hormone thiếu tính đặc hiệu với loài đích, dễ gây ảnh hưởng ngoài ý muốn đến các loài không phải mục tiêu, kể cả loài có ích.

Đáp số