Chuyên đề học tập Tin học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 65 Chuyên đề Tin học 12

Bài 11. Thực hành mô tả và phân tích dữ liệu thống kê   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho dãy số: 1, 3, 6, 4, 6, 7, 3, 4, 4, 5, 9, 16, 4, 2, 8. Em dùng đặc trưng nào sau đây để mô tả trung tâm của dãy số này?
A. Trung bình
B. Trung vị
C. Mốt
D. Khoảng biến thiên

Lời giải

Phân tích dãy số: 1,3,6,4,6,7,3,4,4,5,9,16,4,2,81, 3, 6, 4, 6, 7, 3, 4, 4, 5, 9, 16, 4, 2, 8 (gồm n=15n = 15 giá trị).

Sắp xếp theo thứ tự không giảm:
1, 2, 3, 3, 4, 4, 4, 4, 5, 6, 6, 7, 8, 9, 161,\ 2,\ 3,\ 3,\ 4,\ 4,\ 4,\ 4,\ 5,\ 6,\ 6,\ 7,\ 8,\ 9,\ 16

Nhận xét quan trọng: Hầu hết các giá trị đều nằm trong khoảng từ 11 đến 99, nhưng có một giá trị 1616 lớn bất thường (giá trị ngoại lệ) so với phần còn lại.

Xét từng đặc trưng đo xu thế trung tâm:

a) Trung bình: xˉ=1+3+6+4+6+7+3+4+4+5+9+16+4+2+815=8215≈5,47\bar{x} = \dfrac{1+3+6+4+6+7+3+4+4+5+9+16+4+2+8}{15} = \dfrac{82}{15} \approx 5{,}47. Giá trị ngoại lệ 1616 kéo số trung bình lên cao, khiến nó không đại diện tốt cho phần lớn dữ liệu.

b) Trung vị: là số đứng chính giữa dãy đã sắp xếp (vị trí thứ 88): Me=4M_e = 4. Trung vị không bị ảnh hưởng bởi giá trị ngoại lệ 1616, nên phản ánh đúng vị trí trung tâm của dãy số.

c) Mốt: Mo=4M_o = 4 (xuất hiện 44 lần). Mốt chỉ cho biết giá trị hay gặp nhất, không mô tả đầy đủ xu thế trung tâm.

d) Khoảng biến thiên: R=16−1=15R = 16 - 1 = 15. Đây là đặc trưng đo độ phân tán, không phải đo xu thế trung tâm.

Kết luận: Vì dãy số có giá trị ngoại lệ (1616), ta nên dùng trung vị để mô tả trung tâm, do trung vị không bị ảnh hưởng bởi giá trị quá lớn hoặc quá nhỏ.

Chọn đáp án B.

Đáp số

B. Trung vị

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.