Mục lục Bài 102/102
Chuyên đề học tập Tin học 12

Giải Vận dụng trang 91 Chuyên đề Tin học 12

Bài 15. Kiểm định giả thuyết thống kê   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thời gian ngủ trung bình/ngày của trẻ 3 tuổi được khuyến cáo là 13 giờ. Bảng sau cho số liệu quan sát số giờ ngủ/ngày của 20 trẻ 3 tuổi ở địa phương A:

Em hãy cho biết với mức ý nghĩa 5% có thể cho rằng trẻ 3 tuổi ở địa phương A có số giờ ngủ/ngày khác với khuyến cáo trên hay không.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 91 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng số giờ ngủ/ngày của 20 trẻ 3 tuổi ở địa phương A (2 hàng, 10 cột):

| 14 | 12 | 13 | 15 | 11 | 10 | 12 | 11 | 13 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 | 12 | 14 | 11 | 13 | 10 | 11 | 14 | 12 | 11 |

Lời giải

## Phân tích bài toán

Gọi μ\mu là số giờ ngủ trung bình/ngày của trẻ 3 tuổi ở địa phương A. Khuyến cáo là 1313 giờ. Ta cần kiểm định xem μ\mu có khác 1313 hay không, nên đây là bài toán kiểm định hai phía với giả thuyết:

H0: μ=13đối thuyếtH1: μ≠13.H_0:\ \mu = 13 \qquad \text{đối thuyết}\qquad H_1:\ \mu \neq 13.

Mẫu có n=20n=20 (mẫu nhỏ), độ lệch chuẩn của tổng thể chưa biết, coi dấu hiệu nghiên cứu có phân phối chuẩn ⟹ dùng thống kê kiểm định theo phân phối Student với n−1=19n-1=19 bậc tự do.

## Bước 1: Tính các số đặc trưng của mẫu

Số liệu (n=20n=20): 14,12,13,15,11,10,12,11,13,10,9,12,14,11,13,10,11,14,12,1114,12,13,15,11,10,12,11,13,10,9,12,14,11,13,10,11,14,12,11.

Trung bình mẫu:
xˉ=120∑xi=23820=11,9.\bar{x}=\frac{1}{20}\sum x_i=\frac{238}{20}=11{,}9.

Độ lệch chuẩn mẫu (hiệu chỉnh): từ ∑xi2=2882\sum x_i^2 = 2882 ta có
∑(xi−xˉ)2=∑xi2−(∑xi)2n=2882−238220=2882−2832,2=49,8.\sum (x_i-\bar{x})^2=\sum x_i^2-\frac{(\sum x_i)^2}{n}=2882-\frac{238^2}{20}=2882-2832{,}2=49{,}8.
s2=49,820−1=49,819≈2,621 ⇒ s≈1,619.s^2=\frac{49{,}8}{20-1}=\frac{49{,}8}{19}\approx 2{,}621\ \Rightarrow\ s\approx 1{,}619.

## Bước 2: Tính giá trị thống kê kiểm định

t=xˉ−μ0 s/n =11,9−13 1,619/20 =−1,10,3620≈−3,04.t=\frac{\bar{x}-\mu_0}{\,s/\sqrt{n}\,}=\frac{11{,}9-13}{\,1{,}619/\sqrt{20}\,}=\frac{-1{,}1}{0{,}3620}\approx -3{,}04.

## Bước 3: Xác định giá trị tới hạn

Với mức ý nghĩa α=0,05\alpha=0{,}05, kiểm định hai phía, bậc tự do n−1=19n-1=19, tra bảng phân phối Student:
tα/2=t0,025(19)=2,093.t_{\alpha/2}=t_{0{,}025}^{(19)}=2{,}093.

Miền bác bỏ: ∣t∣>2,093|t|>2{,}093.

## Bước 4: So sánh và kết luận

Ta có ∣t∣=3,04>2,093|t|=3{,}04 > 2{,}093, tức giá trị thống kê rơi vào miền bác bỏ. Do đó bác bỏ H0H_0, chấp nhận H1H_1.

Kết luận: Với mức ý nghĩa 5%5\%, có thể cho rằng số giờ ngủ/ngày của trẻ 3 tuổi ở địa phương A khác so với khuyến cáo 1313 giờ (thực tế trung bình mẫu 11,911{,}9 giờ, thấp hơn khuyến cáo).

Đáp số

Bác bỏ H₀ (vì ∣t∣≈3,04>t0,025(19)=2,093|t|\approx 3{,}04 > t_{0,025}^{(19)}=2{,}093); với mức ý nghĩa 5% có thể cho rằng số giờ ngủ/ngày của trẻ ở địa phương A khác 13 giờ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.