Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.24 trang 24 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối Chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đoạn mạch như Hình 1.3. Biết R1=36 ΩR_1 = 36\,\Omega, R2=45 ΩR_2 = 45\,\Omega, I3=1,5I_3 = 1{,}5 A là cường độ dòng điện trong mạch chính và hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch U=60U = 60 V. Gọi I1I_1 và I2I_2 là cường độ dòng điện mạch rẽ. Tính I1I_1, I2I_2 và R3R_3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 24 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.3: Đoạn mạch điện. Hai điện trở R1R_1 (nhánh trên, dòng I1I_1) và R2R_2 (nhánh giữa, dòng I2I_2) mắc song song với nhau; cụm song song này mắc nối tiếp với điện trở R3R_3 (nhánh bên phải, dòng I3I_3). Nguồn hiệu điện thế UU nối hai đầu đoạn mạch ở phía dưới.

Lời giải

Phân tích mạch. Hai điện trở R1R_1 và R2R_2 mắc song song nên hiệu điện thế hai đầu chúng bằng nhau, gọi là U12U_{12}. Cụm song song này nối tiếp với R3R_3, nên dòng điện qua R3R_3 chính là dòng mạch chính và bằng tổng hai dòng rẽ:

I1+I2=I3=1,5 (A).I_1 + I_2 = I_3 = 1{,}5 \text{ (A).}

a) Lập hệ phương trình tìm I1I_1, I2I_2.

Vì R1R_1 song song R2R_2 nên hiệu điện thế hai nhánh bằng nhau:

I1R1=I2R2  ⇒  36 I1=45 I2.I_1 R_1 = I_2 R_2 \;\Rightarrow\; 36\,I_1 = 45\,I_2.

Ta có hệ:

{I1+I2=1,536 I1=45 I2\begin{cases} I_1 + I_2 = 1{,}5 \\ 36\,I_1 = 45\,I_2 \end{cases}

Từ phương trình thứ hai: I1=4536 I2=54 I2I_1 = \dfrac{45}{36}\,I_2 = \dfrac{5}{4}\,I_2. Thế vào phương trình thứ nhất:

54I2+I2=1,5  ⇒  94I2=1,5  ⇒  I2=23≈0,67 (A).\frac{5}{4}I_2 + I_2 = 1{,}5 \;\Rightarrow\; \frac{9}{4}I_2 = 1{,}5 \;\Rightarrow\; I_2 = \frac{2}{3} \approx 0{,}67 \text{ (A).}

I1=1,5−23=56≈0,83 (A).I_1 = 1{,}5 - \frac{2}{3} = \frac{5}{6} \approx 0{,}83 \text{ (A).}

b) Tính R3R_3.

Hiệu điện thế hai đầu cụm song song:

U12=I1R1=56⋅36=30 (V)(kiểm tra: I2R2=23⋅45=30 V, khớp).U_{12} = I_1 R_1 = \frac{5}{6}\cdot 36 = 30 \text{ (V)} \quad(\text{kiểm tra: } I_2 R_2 = \tfrac{2}{3}\cdot 45 = 30 \text{ V, khớp}).

Vì cụm song song nối tiếp với R3R_3:

U3=U−U12=60−30=30 (V).U_3 = U - U_{12} = 60 - 30 = 30 \text{ (V).}

R3=U3I3=301,5=20  (Ω).R_3 = \frac{U_3}{I_3} = \frac{30}{1{,}5} = 20 \;(\Omega).

Kiểm tra lại. I1+I2=56+23=1,5I_1 + I_2 = \dfrac{5}{6}+\dfrac{2}{3} = 1{,}5 A =I3= I_3 ✓; hiệu điện thế toàn mạch U12+U3=30+30=60U_{12} + U_3 = 30 + 30 = 60 V =U= U ✓.

Đáp số

I₁ ≈ 0,83 A; I₂ ≈ 0,67 AR₃ = 20 Ω

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.