Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 2.3 trang 30 Chuyên đề Toán 10

Phương pháp quy nạp toán học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng n3−n+3n^3 - n + 3 chia hết cho 3 với mọi số tự nhiên n≥1n \geq 1.

Lời giải

Đặt P(n)=n3−n+3P(n) = n^3 - n + 3. Ta chứng minh P(n)P(n) chia hết cho 3 với mọi số tự nhiên n≥1n \geq 1 bằng phương pháp quy nạp toán học.

Bước 1 (Kiểm tra với n=1n = 1).

Với n=1n = 1 ta có P(1)=13−1+3=3P(1) = 1^3 - 1 + 3 = 3.

Vì 3  ⋮  33 \; \vdots \; 3 nên mệnh đề đúng khi n=1n = 1.

Bước 2 (Bước quy nạp).

Giả sử mệnh đề đúng với n=kn = k (với k≥1k \geq 1 là một số tự nhiên tùy ý), tức là:
P(k)=k3−k+3  ⋮  3.P(k) = k^3 - k + 3 \; \vdots \; 3.

Ta cần chứng minh mệnh đề cũng đúng với n=k+1n = k + 1, tức là P(k+1)=(k+1)3−(k+1)+3  ⋮  3P(k+1) = (k+1)^3 - (k+1) + 3 \; \vdots \; 3.

Khai triển:
(k+1)3−(k+1)+3=k3+3k2+3k+1−k−1+3=(k3−k+3)+3k2+3k.(k+1)^3 - (k+1) + 3 = k^3 + 3k^2 + 3k + 1 - k - 1 + 3 = \left(k^3 - k + 3\right) + 3k^2 + 3k.

Do đó:
P(k+1)=(k3−k+3)⏟P(k)+3(k2+k).P(k+1) = \underbrace{\left(k^3 - k + 3\right)}_{P(k)} + 3\left(k^2 + k\right).

Theo giả thiết quy nạp, k3−k+3  ⋮  3k^3 - k + 3 \; \vdots \; 3; mặt khác 3(k2+k)  ⋮  33\left(k^2 + k\right) \; \vdots \; 3.

Tổng của hai số cùng chia hết cho 3 nên P(k+1)  ⋮  3P(k+1) \; \vdots \; 3.

Vậy mệnh đề đúng với n=k+1n = k + 1.

Kết luận.

Theo nguyên lí quy nạp toán học, n3−n+3n^3 - n + 3 chia hết cho 3 với mọi số tự nhiên n≥1n \geq 1. (đpcm)

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.