Bài 4. Nhị thức Newton Đã kiểm chéo
Đề bài
Tính chất của các số
a) Quan sát ba dòng đầu, hoàn thành tiếp hai dòng cuối theo mẫu:
Nhận xét rằng các hệ số khai triển của hai số hạng cách đều số hạng đầu và số hạng cuối luôn bằng nhau. Hãy so sánh, chẳng hạn, và , và . Từ đó hãy dự đoán hệ thức giữa và .
b) Dựa vào kết quả của HĐ3a, ta có thể viết những hàng đầu của tam giác Pascal dưới dạng:
:
:
:
:
:
:
Từ tính chất của tam giác Pascal, hãy so sánh và , và ,... Từ đó hãy dự đoán hệ thức giữa và .
Lời giải
a) Hoàn thành hai dòng cuối và dự đoán hệ thức giữa và
Viết các hệ số của hai dòng cuối theo mẫu (hệ số của chính là ):
So sánh các cặp hệ số đề bài nêu:
và , do đó .
và , do đó .
Nhận thấy ở cả hai cặp, chỉ số dưới cộng với chỉ số trên còn lại đúng bằng chỉ số trên tổng: và . Từ đó dự đoán hệ thức:
b) Dự đoán hệ thức giữa và
So sánh các tổng mà đề bài nêu (mỗi số ở một hàng của tam giác Pascal bằng tổng hai số đứng ngay phía trên nó ở hàng trước):
, mà . Vậy .
, mà . Vậy .
(Kiểm tra thêm: — đúng.)
Quan sát quy luật: hai số hạng ở hàng có chỉ số trên là và , khi cộng lại cho số ở hàng với chỉ số trên . Từ đó dự đoán hệ thức:
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.