Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 2.14 trang 37 Chuyên đề Toán 10

Bài 4. Nhị thức Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm hệ số của x5x^5 trong khai triển thành đa thức của biểu thức
x(1−2x)5+x2(1+3x)10x(1-2x)^5 + x^2(1+3x)^{10}.

Lời giải

Ta tìm hệ số của x5x^5 trong mỗi hạng tử rồi cộng lại.

Hạng tử thứ nhất: x(1−2x)5x(1-2x)^5

Khai triển theo công thức nhị thức Newton:
(1−2x)5=∑k=05(5k)15−k(−2x)k=∑k=05(5k)(−2)kxk.(1-2x)^5=\sum_{k=0}^{5}\binom{5}{k}1^{5-k}(-2x)^k=\sum_{k=0}^{5}\binom{5}{k}(-2)^k x^k.

Khi nhân với xx, số hạng tổng quát là (5k)(−2)kxk+1\binom{5}{k}(-2)^k x^{k+1}. Để được x5x^5 ta cần k+1=5k+1=5, tức k=4k=4.

Hệ số tương ứng:
(54)(−2)4=5⋅16=80.\binom{5}{4}(-2)^4=5\cdot 16=80.

Hạng tử thứ hai: x2(1+3x)10x^2(1+3x)^{10}

Khai triển:
(1+3x)10=∑j=010(10j)110−j(3x)j=∑j=010(10j)3jxj.(1+3x)^{10}=\sum_{j=0}^{10}\binom{10}{j}1^{10-j}(3x)^j=\sum_{j=0}^{10}\binom{10}{j}3^j x^j.

Khi nhân với x2x^2, số hạng tổng quát là (10j)3jxj+2\binom{10}{j}3^j x^{j+2}. Để được x5x^5 ta cần j+2=5j+2=5, tức j=3j=3.

Hệ số tương ứng:
(103)33=120⋅27=3240.\binom{10}{3}3^3=120\cdot 27=3240.

Cộng hai hệ số

Hệ số của x5x^5 trong cả biểu thức là:
80+3240=3320.80+3240=3320.

Kiểm tra lại: Ở hạng tử thứ nhất, k=4k=4 nằm trong khoảng 0≤k≤50\le k\le 5 nên hợp lệ; (−2)4=16>0(-2)^4=16>0 cho hệ số dương 8080. Ở hạng tử thứ hai, j=3j=3 nằm trong khoảng 0≤j≤100\le j\le 10 nên hợp lệ; (103)=120\binom{10}{3}=120, 33=273^3=27, tích bằng 32403240. Vậy hệ số của x5x^5 bằng 33203320.

Đáp số

3320

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.