Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 2.25 trang 38 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 2   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khai triển đa thức (1+2x)12(1 + 2x)^{12} thành dạng
a0+a1x+a2x2+…+a12x12.a_0 + a_1 x + a_2 x^2 + \ldots + a_{12} x^{12}.
Tìm hệ số aka_k lớn nhất.

Lời giải

Phân tích đề. Theo công thức khai triển nhị thức Newton:
(1+2x)12=∑k=012(12k) 112−k(2x)k=∑k=012(12k) 2k xk.(1 + 2x)^{12} = \sum_{k=0}^{12} \binom{12}{k}\, 1^{12-k} (2x)^k = \sum_{k=0}^{12} \binom{12}{k}\, 2^k\, x^k.
So sánh với a0+a1x+a2x2+…+a12x12a_0 + a_1 x + a_2 x^2 + \ldots + a_{12} x^{12}, ta được hệ số của xkx^k là
ak=(12k) 2k,k=0,1,2,…,12.a_k = \binom{12}{k}\, 2^k, \qquad k = 0, 1, 2, \ldots, 12.
Các hệ số aka_k đều là số dương, nên để tìm aka_k lớn nhất ta xét xem dãy a0,a1,…,a12a_0, a_1, \ldots, a_{12} tăng rồi giảm tại đâu, bằng cách so sánh hai hệ số liên tiếp qua tỉ số ak+1ak\dfrac{a_{k+1}}{a_k}.

Lập tỉ số hai hệ số liên tiếp. Với 0≤k≤110 \le k \le 11:
ak+1ak=(12k+1) 2k+1(12k) 2k.\frac{a_{k+1}}{a_k} = \frac{\binom{12}{k+1}\, 2^{k+1}}{\binom{12}{k}\, 2^k}.
Mà (12k+1)(12k)=12!(k+1)! (11−k)!12!k! (12−k)!=12−kk+1\dfrac{\binom{12}{k+1}}{\binom{12}{k}} = \dfrac{\dfrac{12!}{(k+1)!\,(11-k)!}}{\dfrac{12!}{k!\,(12-k)!}} = \dfrac{12-k}{k+1}, nên
ak+1ak=2⋅12−kk+1.\frac{a_{k+1}}{a_k} = 2 \cdot \frac{12-k}{k+1}.

Xét dãy tăng, giảm. Ta so sánh tỉ số trên với 11:
ak+1ak>1  ⟺  2(12−k)>k+1  ⟺  24−2k>k+1  ⟺  23>3k  ⟺  k<233≈7,67.\frac{a_{k+1}}{a_k} > 1 \iff 2(12-k) > k+1 \iff 24 - 2k > k + 1 \iff 23 > 3k \iff k < \frac{23}{3} \approx 7{,}67.
Vì kk nguyên nên:
- Với k=0,1,2,…,7k = 0, 1, 2, \ldots, 7 thì ak+1ak>1\dfrac{a_{k+1}}{a_k} > 1, tức là ak+1>aka_{k+1} > a_k. Do đó dãy tăng:
a0<a1<a2<…<a7<a8.a_0 < a_1 < a_2 < \ldots < a_7 < a_8.
- Với k=8,9,10,11k = 8, 9, 10, 11 thì k>233k > \dfrac{23}{3}, nên ak+1ak<1\dfrac{a_{k+1}}{a_k} < 1, tức là ak+1<aka_{k+1} < a_k. Do đó dãy giảm:
a8>a9>a10>a11>a12.a_8 > a_9 > a_{10} > a_{11} > a_{12}.

Vậy dãy hệ số tăng đến a8a_8 rồi giảm, nên hệ số lớn nhất là a8a_8.

Tính a8a_8.
a8=(128) 28=(124) 28=495⋅256=126 720.a_8 = \binom{12}{8}\, 2^8 = \binom{12}{4}\, 2^8 = 495 \cdot 256 = 126\,720.

Kiểm tra lại. So sánh với hai hệ số kề bên:
- a8a7=2⋅12−77+1=2⋅58=108=1,25>1\dfrac{a_8}{a_7} = 2 \cdot \dfrac{12-7}{7+1} = 2 \cdot \dfrac{5}{8} = \dfrac{10}{8} = 1{,}25 > 1, nên a8>a7a_8 > a_7.
- a9a8=2⋅12−88+1=2⋅49=89<1\dfrac{a_9}{a_8} = 2 \cdot \dfrac{12-8}{8+1} = 2 \cdot \dfrac{4}{9} = \dfrac{8}{9} < 1, nên a9<a8a_9 < a_8.

Điều này khẳng định a8a_8 là hệ số lớn nhất.

Kết luận. Hệ số lớn nhất là a8=(128) 28=126 720a_8 = \binom{12}{8}\, 2^8 = 126\,720 (ứng với k=8k = 8).

Đáp số

Hệ số lớn nhất là a8=(128)⋅28=126 720a_8 = \binom{12}{8}\cdot 2^8 = 126\,720

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.