Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Luyện tập 2 trang 41 Chuyên đề Toán 10

Bài 5. Elip   Đã kiểm chéo

Đề bài

(Phép co đường tròn). Cho đường tròn có phương trình x2+y2=a2x^2 + y^2 = a^2 và số kk (0<k<10 < k < 1). Với mỗi điểm M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc đường tròn, gọi H(x0;0)H(x_0; 0) là hình chiếu vuông góc của MM lên trục OxOx và NN là điểm thuộc đoạn MHMH sao cho HN=kHMHN = kHM (H.3.5).

a) Tính toạ độ của NN theo x0x_0; y0y_0; kk.

b) Chứng minh rằng khi điểm MM thay đổi trên đường tròn thì NN thay đổi trên elip có phương trình chính tắc x2a2+y2(ka)2=1\dfrac{x^2}{a^2} + \dfrac{y^2}{(ka)^2} = 1.

Lời giải

a) Toạ độ của NN.

Vì H(x0;0)H(x_0; 0) là hình chiếu vuông góc của M(x0;y0)M(x_0; y_0) lên trục OxOx nên MM, HH có cùng hoành độ. Do đó
HM⃗=(x0−x0; y0−0)=(0; y0).\vec{HM} = (x_0 - x_0;\ y_0 - 0) = (0;\ y_0).

Điểm NN thuộc đoạn MHMH và HN=kHMHN = kHM nên HN⃗=kHM⃗=(0; ky0)\vec{HN} = k\vec{HM} = (0;\ ky_0).

Gọi N(xN;yN)N(x_N; y_N). Từ HN⃗=(xN−x0; yN−0)=(0; ky0)\vec{HN} = (x_N - x_0;\ y_N - 0) = (0;\ ky_0) suy ra
xN=x0,yN=ky0.x_N = x_0,\qquad y_N = ky_0.

Vậy N(x0; ky0)N(x_0;\ ky_0).

b) Chứng minh NN chạy trên elip x2a2+y2(ka)2=1\dfrac{x^2}{a^2} + \dfrac{y^2}{(ka)^2} = 1.

Đặt N(x;y)N(x; y). Theo câu a) ta có
x=x0,y=ky0 ⇒ x0=x,y0=yk(vì 0<k<1 nên k≠0).x = x_0,\qquad y = ky_0 \ \Rightarrow\ x_0 = x,\qquad y_0 = \frac{y}{k}\quad (\text{vì } 0 < k < 1 \text{ nên } k \neq 0).

Vì M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc đường tròn x2+y2=a2x^2 + y^2 = a^2 nên
x02+y02=a2.x_0^2 + y_0^2 = a^2.

Thay x0=xx_0 = x, y0=yky_0 = \dfrac{y}{k} vào, ta được
x2+y2k2=a2.x^2 + \frac{y^2}{k^2} = a^2.

Chia cả hai vế cho a2a^2 (với a>0a > 0):
x2a2+y2k2a2=1,tức làx2a2+y2(ka)2=1.\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{k^2 a^2} = 1,\qquad \text{tức là}\qquad \frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{(ka)^2} = 1.

Vì 0<k<10 < k < 1 nên ka<aka < a, đây là phương trình chính tắc của một elip với a>ka>0a > ka > 0. Vậy khi MM thay đổi trên đường tròn thì NN luôn thay đổi trên elip x2a2+y2(ka)2=1\dfrac{x^2}{a^2} + \dfrac{y^2}{(ka)^2} = 1 (đpcm).

Đáp số

N(x0; ky0)N(x_0;\ ky_0)đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.