Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Vận dụng 2 trang 59 Chuyên đề Toán 10

Bài 9. Đường cônic   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy cho biết quỹ đạo của từng vật thể trong bảng sau đây là parabol, elip hay hypebol.

| Tên | Tâm sai của quỹ đạo | Ngày phát hiện |
|---|---|---|
| Sao chổi Halley | 0,967 | TCN |
| Sao chổi Hale-Bopp | 0,995 | 23/07/1995 |
| Sao chổi Hyakutake | 0,999 | 31/01/1996 |
| Sao chổi C/1980E1 | 1,058 | 11/02/1980 |
| Oumuamua | 1,201 | 19/10/2017 |

(Theo nssdc.gsfc.nasa.gov và astronomy.com)

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 59 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng dữ liệu tâm sai quỹ đạo của 5 vật thể: Sao chổi Halley (0,967), Sao chổi Hale-Bopp (0,995), Sao chổi Hyakutake (0,999), Sao chổi C/1980E1 (1,058), Oumuamua (1,201).

Lời giải

Cơ sở lý thuyết. Với một đường cônic có tâm sai ee, ta phân loại quỹ đạo dựa vào giá trị của ee như sau:

- Nếu 0<e<10 < e < 1 thì quỹ đạo là elip.
- Nếu e=1e = 1 thì quỹ đạo là parabol.
- Nếu e>1e > 1 thì quỹ đạo là hypebol.

Ta so sánh tâm sai của từng vật thể với số 11.

a) Sao chổi Halley: e=0,967e = 0{,}967. Vì 0<0,967<10 < 0{,}967 < 1 nên quỹ đạo là elip.

b) Sao chổi Hale-Bopp: e=0,995e = 0{,}995. Vì 0<0,995<10 < 0{,}995 < 1 nên quỹ đạo là elip.

c) Sao chổi Hyakutake: e=0,999e = 0{,}999. Vì 0<0,999<10 < 0{,}999 < 1 nên quỹ đạo là elip.

d) Sao chổi C/1980E1: e=1,058e = 1{,}058. Vì 1,058>11{,}058 > 1 nên quỹ đạo là hypebol.

e) Oumuamua: e=1,201e = 1{,}201. Vì 1,201>11{,}201 > 1 nên quỹ đạo là hypebol.

Nhận xét. Ba sao chổi Halley, Hale-Bopp, Hyakutake có tâm sai nhỏ hơn 11 (tuy rất gần 11) nên chuyển động theo quỹ đạo elip khép kín quanh Mặt Trời. Hai vật thể C/1980E1 và Oumuamua có tâm sai lớn hơn 11 nên quỹ đạo là hypebol (quỹ đạo mở), chúng chỉ đi qua Hệ Mặt Trời một lần rồi rời đi mãi mãi.

Đáp số

Sao chổi Halley: elipSao chổi Hale-Bopp: elipSao chổi Hyakutake: elipSao chổi C/1980E1: hypebolOumuamua: hypebol

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.