Giải Luyện tập 2 trang 11 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Cho đường tròn và điểm khác điểm . Với mỗi điểm thuộc sao cho không thẳng hàng, vẽ hình bình hành . Hỏi khi thay đổi trên thì thay đổi trên đường nào?
Lời giải
Phân tích hình bình hành .
Các đỉnh ghi theo thứ tự , nên và là một cặp cạnh đối, còn và là cặp cạnh đối còn lại. Trong hình bình hành, hai cạnh đối song song và bằng nhau, nên:
Nhận ra phép tịnh tiến.
Hệ thức cho thấy với mỗi điểm , điểm chính là ảnh của qua phép tịnh tiến theo vectơ :
Xác định quỹ tích của .
Khi chạy trên đường tròn thì ảnh chạy trên ảnh của qua phép tịnh tiến đó. Phép tịnh tiến biến một đường tròn thành đường tròn có cùng bán kính, còn tâm biến thành ảnh của tâm. Ảnh của tâm là điểm với , tức .
Vậy ảnh của là đường tròn — tâm , bán kính .
Xét điều kiện của đề bài.
Hình bình hành chỉ dựng được khi không thẳng hàng. Đường thẳng cắt tại đúng hai điểm; với hai vị trí này của thì bốn điểm thẳng hàng, không tạo thành hình bình hành nên phải loại. Vì và nằm trên đường thẳng , nên hai điểm tương ứng cũng nằm trên đường thẳng và cần bỏ đi.
Kết luận.
Khi thay đổi trên , điểm thay đổi trên đường tròn — ảnh của qua phép tịnh tiến theo — bỏ đi hai điểm là giao của đường thẳng với đường tròn đó.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.