Giải Bài 1.5 trang 11 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Trong việc lát sàn nhà như Hình 1.11, viên gạch ở hàng dọc thứ 4 từ trái sang và hàng ngang thứ 2 từ dưới lên là ảnh của viên gạch ở góc dưới bên trái qua phép tịnh tiến theo vectơ nào? (Gợi ý: Tính vectơ tịnh tiến đó theo hai vectơ trên hình vẽ).
Hình 1.11: Ảnh sàn nhà lát gạch hình vuông xen kẽ hai màu đen và trắng (kiểu bàn cờ). Trên hình có vẽ hai vectơ: nằm ngang (hướng sang phải, dọc theo một cạnh ô gạch) và hướng chếch lên (dọc theo cạnh ô gạch theo phương còn lại), mỗi vectơ có độ dài bằng cạnh một viên gạch.
Lời giải
Gọi viên gạch ở góc dưới bên trái là và viên gạch cần xét (ở hàng dọc thứ 4 từ trái sang, hàng ngang thứ 2 từ dưới lên) là . Ta cần tìm vectơ tịnh tiến sao cho là ảnh của qua phép tịnh tiến theo , tức là .
Trên hình vẽ:
- Vectơ (nằm ngang, hướng sang phải) nối tâm hai viên gạch kề nhau theo phương ngang: đi từ một hàng dọc sang hàng dọc liền kề bên phải ứng với một lần tịnh tiến theo .
- Vectơ (hướng chếch lên) nối tâm hai viên gạch kề nhau theo phương kia: đi từ một hàng ngang lên hàng ngang liền kề phía trên ứng với một lần tịnh tiến theo .
Xác định độ dịch chuyển từ đến :
- Theo phương ngang: từ hàng dọc thứ 1 sang hàng dọc thứ 4, tức dịch sang phải bước, ứng với .
- Theo phương dọc: từ hàng ngang thứ 1 lên hàng ngang thứ 2, tức dịch lên bước, ứng với .
Theo quy tắc cộng vectơ, ta có:
Vậy viên gạch là ảnh của viên gạch qua phép tịnh tiến theo vectơ .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.