Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.7 trang 15 Chuyên đề Toán 11

Bài 3. Phép đối xứng trục   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai đường tròn không đồng tâm, nhưng có cùng bán kính (O1;R)(O_1; R) và (O2;R)(O_2; R). Xác định phép đối xứng trục biến (O1;R)(O_1; R) thành (O2;R)(O_2; R).

Lời giải

Phân tích. Phép đối xứng trục ĐdĐ_d (với dd là trục đối xứng) biến một đường tròn thành một đường tròn có cùng bán kính. Vì hai đường tròn đã cho có cùng bán kính RR nên điều kiện về bán kính luôn thỏa mãn; ta chỉ cần tìm trục dd sao cho ĐdĐ_d biến tâm O1O_1 thành tâm O2O_2.

Thật vậy, nếu Đd(O1;R)=(O2;R)Đ_d(O_1;R) = (O_2;R) thì ảnh của tâm O1O_1 phải là tâm O2O_2, tức là
Đd(O1)=O2.Đ_d(O_1) = O_2.

Xác định trục dd. Theo định nghĩa phép đối xứng trục, Đd(O1)=O2Đ_d(O_1) = O_2 khi và chỉ khi dd là đường trung trực của đoạn thẳng O1O2O_1O_2 (đường thẳng dd vuông góc với O1O2O_1O_2 tại trung điểm của O1O2O_1O_2).

Vì hai đường tròn không đồng tâm nên O1≠O2O_1 \ne O_2, do đó đoạn O1O2O_1O_2 tồn tại và đường trung trực dd của nó được xác định duy nhất.

Kiểm tra. Gọi dd là đường trung trực của O1O2O_1O_2. Khi đó Đd(O1)=O2Đ_d(O_1) = O_2, nên ĐdĐ_d biến đường tròn tâm O1O_1 bán kính RR thành đường tròn tâm O2O_2 bán kính RR, tức là biến (O1;R)(O_1;R) thành (O2;R)(O_2;R) (thỏa mãn vì phép đối xứng trục bảo toàn bán kính).

Kết luận. Phép đối xứng trục cần tìm là phép đối xứng qua đường trung trực dd của đoạn thẳng O1O2O_1O_2.

Đáp số

Phép đối xứng trục qua đường trung trực của đoạn O1O2O_1O_2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.