Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.21 trang 29 Chuyên đề Toán 11

Bài 6. Phép vị tự   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho A(1; 2)A(1;\,2), B(3; 6)B(3;\,6). Viết phương trình đường tròn (C)(C) là ảnh của đường tròn đường kính ABAB qua phép vị tự V(O, 3)V_{(O,\,3)}.

Lời giải

Bước 1. Xác định đường tròn đường kính ABAB.

Đường tròn đường kính ABAB có tâm là trung điểm II của ABAB và bán kính r=AB2r=\dfrac{AB}{2}.

Tâm: I(1+32; 2+62)=I(2; 4)I\left(\dfrac{1+3}{2};\,\dfrac{2+6}{2}\right)=I(2;\,4).

Độ dài AB=(3−1)2+(6−2)2=4+16=20=25AB=\sqrt{(3-1)^2+(6-2)^2}=\sqrt{4+16}=\sqrt{20}=2\sqrt5.

Suy ra bán kính r=AB2=5r=\dfrac{AB}{2}=\sqrt5.

Vậy đường tròn đường kính ABAB có phương trình: (x−2)2+(y−4)2=5(x-2)^2+(y-4)^2=5.

Bước 2. Tìm ảnh qua phép vị tự V(O, 3)V_{(O,\,3)}.

Phép vị tự tâm OO tỉ số k=3k=3 biến đường tròn thành đường tròn, trong đó:

- Tâm II biến thành tâm I′I' với OI′→=3 OI→\overrightarrow{OI'}=3\,\overrightarrow{OI}, tức I′(3⋅2; 3⋅4)=I′(6; 12)I'(3\cdot2;\,3\cdot4)=I'(6;\,12).
- Bán kính r′=∣k∣⋅r=35r'=|k|\cdot r=3\sqrt5.

Bước 3. Viết phương trình đường tròn (C)(C).

Đường tròn (C)(C) có tâm I′(6; 12)I'(6;\,12) và bán kính r′=35r'=3\sqrt5 nên r′2=9⋅5=45r'^2=9\cdot5=45:

(C): (x−6)2+(y−12)2=45.(C):\ (x-6)^2+(y-12)^2=45.

Kiểm tra: Lấy A(1;2)A(1;2) thuộc đường tròn ban đầu, ảnh là A′(3;6)A'(3;6); thay vào: (3−6)2+(6−12)2=9+36=45(3-6)^2+(6-12)^2=9+36=45 (đúng). Lấy B(3;6)B(3;6), ảnh là B′(9;18)B'(9;18); thay vào: (9−6)2+(18−12)2=9+36=45(9-6)^2+(18-12)^2=9+36=45 (đúng). Vậy kết quả chính xác.

Đáp số

(x−6)2+(y−12)2=45(x-6)^2+(y-12)^2=45

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.