Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Hoạt động 4 trang 37 Chuyên đề Toán 11

Bài 8. Một vài khái niệm cơ bản   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận biết bậc của đỉnh
Cho đồ thị như Hình 2.5. Tìm các đỉnh là đầu mút của: 0 cạnh; 1 cạnh; 2 cạnh; 3 cạnh.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 37 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 2.5: đồ thị có 7 đỉnh A, B, C, D, E, F, G. Các cạnh: A–B, A–D, B–C, C–D (đường chéo nối C với D qua giữa), C–E, D–E, E–F. Đỉnh G nằm riêng lẻ không nối với đỉnh nào (đỉnh cô lập). Đỉnh F chỉ nối với E (đỉnh treo, bậc 1). Đỉnh D nối với A, C, E (bậc 3).

Lời giải

Số cạnh mà một đỉnh là đầu mút chính là bậc của đỉnh đó. Ta xét từng đỉnh của đồ thị ở Hình 2.5 với tập cạnh:

{A ⁣− ⁣B, A ⁣− ⁣D, B ⁣− ⁣C, C ⁣− ⁣D, C ⁣− ⁣E, D ⁣− ⁣E, E ⁣− ⁣F}.\{A\!-\!B,\ A\!-\!D,\ B\!-\!C,\ C\!-\!D,\ C\!-\!E,\ D\!-\!E,\ E\!-\!F\}.

Đếm số cạnh nhận mỗi đỉnh làm đầu mút (tức bậc của đỉnh):

- Đỉnh AA: thuộc A ⁣− ⁣B, A ⁣− ⁣DA\!-\!B,\ A\!-\!D ⇒\Rightarrow bậc 22.
- Đỉnh BB: thuộc A ⁣− ⁣B, B ⁣− ⁣CA\!-\!B,\ B\!-\!C ⇒\Rightarrow bậc 22.
- Đỉnh CC: thuộc B ⁣− ⁣C, C ⁣− ⁣D, C ⁣− ⁣EB\!-\!C,\ C\!-\!D,\ C\!-\!E ⇒\Rightarrow bậc 33.
- Đỉnh DD: thuộc A ⁣− ⁣D, C ⁣− ⁣D, D ⁣− ⁣EA\!-\!D,\ C\!-\!D,\ D\!-\!E ⇒\Rightarrow bậc 33.
- Đỉnh EE: thuộc C ⁣− ⁣E, D ⁣− ⁣E, E ⁣− ⁣FC\!-\!E,\ D\!-\!E,\ E\!-\!F ⇒\Rightarrow bậc 33.
- Đỉnh FF: thuộc E ⁣− ⁣FE\!-\!F ⇒\Rightarrow bậc 11.
- Đỉnh GG: không thuộc cạnh nào ⇒\Rightarrow bậc 00.

Từ đó, phân loại các đỉnh theo số cạnh nhận chúng làm đầu mút:

a) Đầu mút của 00 cạnh: đỉnh GG (đỉnh cô lập, không nối với đỉnh nào).

b) Đầu mút của 11 cạnh: đỉnh FF (chỉ nối với EE, là đỉnh treo).

c) Đầu mút của 22 cạnh: các đỉnh AA và BB.

d) Đầu mút của 33 cạnh: các đỉnh C, DC,\ D và EE.

Kiểm tra lại: Tổng bậc các đỉnh =0+1+2+2+3+3+3=14=0+1+2+2+3+3+3=14, đúng bằng 22 lần số cạnh (2×7=142\times 7 = 14). Kết quả phù hợp với định lí bắt tay nên các đáp số trên là chính xác.

Đáp số

0 cạnh: đỉnh G1 cạnh: đỉnh F2 cạnh: đỉnh A, B3 cạnh: đỉnh C, D, E

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.