Giải Bài 2.13 trang 45 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Với giá trị nào của thì đồ thị đầy đủ có một chu trình Euler? Có một đường đi Euler?
Lời giải
Trong đồ thị đầy đủ (), mỗi đỉnh nối với tất cả đỉnh còn lại, nên mọi đỉnh đều có bậc . Hơn nữa luôn là đồ thị liên thông. Ta dùng định lí Euler trong SGK:
- có chu trình Euler liên thông và *mọi đỉnh đều có bậc chẵn*.
- có đường đi Euler (hở, không phải chu trình) liên thông và có *đúng hai đỉnh bậc lẻ*.
a) Khi nào có một chu trình Euler?
Điều kiện: mọi đỉnh có bậc chẵn, tức là
Để đồ thị thực sự có cạnh (có chu trình) thì cần .
Vậy có chu trình Euler khi và chỉ khi lẻ và (ví dụ ).
b) Khi nào có một đường đi Euler?
Mọi đỉnh của đều cùng bậc , nên chỉ có hai khả năng:
- Nếu chẵn ( lẻ): tất cả các đỉnh bậc chẵn có chu trình Euler, và chu trình đó đồng thời là một đường đi Euler.
- Nếu lẻ ( chẵn): cả đỉnh đều có bậc lẻ. Để tồn tại đường đi Euler (hở) cần đúng 2 đỉnh bậc lẻ, tức là
Khi : chỉ gồm một cạnh nối hai đỉnh, đường đi qua cạnh đó chính là một đường đi Euler (hở).
Vậy:
- có đường đi Euler hở (không khép kín) khi và chỉ khi .
- Nói chung, có đường đi Euler (kể cả trường hợp là chu trình Euler) khi hoặc lẻ ().
Kiểm tra lại: (tam giác) mỗi đỉnh bậc (chẵn) có chu trình Euler: đúng. mỗi đỉnh bậc (lẻ), có đỉnh bậc lẻ không có cả chu trình lẫn đường đi Euler: phù hợp. có đỉnh bậc lẻ có đường đi Euler hở: phù hợp.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.