Giải Hoạt động 6 trang 61 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Giả sử hình hộp chữ nhật trong HĐ5 được gắn thêm các trục , , đôi một vuông góc dọc theo chiều dài, chiều rộng và chiều cao của . Gọi , và lần lượt là hình chiếu của các trục đó lên mặt phẳng theo phương (H.3.21).
a) Hình chiếu của các góc , , là các góc nào trên mặt phẳng hình chiếu?
b) Giả sử , là hai điểm thuộc trục và , là hình chiếu tương ứng thuộc trục . So sánh hai tỉ số và .
Hình 3.21: Bên trái là hình hộp chữ nhật gắn hệ trục Oxyz đôi một vuông góc (Ox hướng xuống trước, Oy hướng sang phải, Oz hướng lên). Các điểm A, B, C là các đỉnh trên các trục Ox, Oy, Oz; M, N là hai điểm nằm trên trục Oz (M dưới, N trên). Các tia chiếu song song theo phương chiếu hình hộp lên mặt phẳng bên phải, tạo thành hình chiếu với hệ trục O'x', O'y', O'z' và các điểm tương ứng A', B', C', M', N', O'.
Lời giải
a) Hình chiếu của các góc , , .
Phép chiếu theo phương lên mặt phẳng biến:
- Gốc thành ;
- Các tia , , lần lượt thành các tia , , .
Vì hình chiếu của một góc là góc tạo bởi hình chiếu của hai cạnh của nó, nên:
- Hình chiếu của góc là góc ;
- Hình chiếu của góc là góc ;
- Hình chiếu của góc là góc .
(Lưu ý: nói chung số đo các góc chiếu , , không bằng như các góc ban đầu, vì phép chiếu song song không bảo toàn số đo góc.)
b) So sánh và .
Ba điểm , , cùng nằm trên trục , nên các đoạn và nằm trên cùng một đường thẳng . Hình chiếu của chúng là các đoạn , cùng nằm trên đường thẳng .
Theo tính chất của phép chiếu song song: *hình chiếu song song giữ nguyên tỉ số độ dài của hai đoạn thẳng nằm trên một đường thẳng (hoặc trên hai đường thẳng song song)*. Do đó
Hoán vị tỉ số (hoặc đưa về cùng một phương trình) ta được
Vậy hai tỉ số và bằng nhau. Tỉ số này không phụ thuộc vị trí của điểm trên trục ; nó chính là hệ số biến dạng của trục qua phép chiếu (giá trị chung dùng để lập hình chiếu trục đo).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.