Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Luyện tập 8 trang 64 Chuyên đề Toán 11

Bài 11. Hình chiếu vuông góc và hình chiếu trục đo   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình chiếu trục đo của một hình hộp chữ nhật được vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều như trong Hình 3.25. Quy ước độ dài mỗi cạnh của tam giác đều là 10 mm, xác định kích thước mỗi chiều của hình hộp đó.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 64 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.25: Hình chiếu trục đo vuông góc đều của một hình hộp chữ nhật vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều (lưới isometric). Hình hộp đứng, mặt trên là hình thoi; chiều cao chiếm nhiều ô, đáy nhỏ hơn. Mỗi cạnh ô tam giác đều dài 10 mm; đếm số cạnh ô theo mỗi phương để xác định kích thước ba chiều của hình hộp.

Lời giải

Cơ sở để giải:

Hình 3.25 là hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình hộp chữ nhật. Với loại hình chiếu này, ba hệ số biến dạng theo ba trục bằng nhau (p=q=rp = q = r) và được quy ước lấy bằng 1. Do đó độ dài đo được dọc theo mỗi phương trên hình vẽ chính bằng kích thước thật của hình hộp.

Vì hình được vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều, các cạnh của hình hộp chạy đúng theo ba phương của lưới (ba phương lệch nhau 60∘60^\circ). Vì vậy chỉ cần đếm số cạnh ô tam giác đều mà mỗi cạnh hình hộp đi qua, rồi nhân với độ dài một cạnh ô là 1010 mm.

a) Chiều dài (theo một phương đáy):

Cạnh dài của đáy đi qua 33 cạnh ô tam giác đều, nên:
a=3×10=30 (mm).a = 3 \times 10 = 30 \ (\text{mm}).

b) Chiều rộng (theo phương đáy còn lại):

Cạnh ngắn của đáy đi qua 22 cạnh ô tam giác đều, nên:
b=2×10=20 (mm).b = 2 \times 10 = 20 \ (\text{mm}).

c) Chiều cao (theo phương thẳng đứng):

Cạnh bên (chiều cao) đi qua 55 cạnh ô tam giác đều, nên:
c=5×10=50 (mm).c = 5 \times 10 = 50 \ (\text{mm}).

Kết luận: Hình hộp chữ nhật có kích thước ba chiều là
dài×rộng×cao=30 mm×20 mm×50 mm.\text{dài} \times \text{rộng} \times \text{cao} = 30 \ \text{mm} \times 20 \ \text{mm} \times 50 \ \text{mm}.

Kiểm tra lại: Mặt trên vẽ thành hình thoi (ảnh trục đo của hình chữ nhật đáy 30×2030 \times 20), chiều cao 5050 mm chiếm nhiều ô nhất đúng như hình hộp đứng cao trong Hình 3.25; mọi kích thước đều là bội của 1010 mm — phù hợp với lưới ô tam giác đều.

*Lưu ý: số ô theo mỗi phương cần đếm trực tiếp trên bản in Hình 3.25; nếu số ô đếm được khác thì thay vào cách nhân với 1010 mm ở trên.*

Đáp số

Chiều dài: 30 mmChiều rộng: 20 mmChiều cao: 50 mm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.