Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 3.14 trang 79 Chuyên đề Toán 11

Bài 12. Bản vẽ kĩ thuật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lập bản vẽ kĩ thuật của vật thể giá chữ U được biểu diễn trên giấy kẻ ô tam giác đều trong Hình 3.49. Quy ước mỗi cạnh của tam giác đều có chiều dài là 1 cm.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 79 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.49 vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều (lưới isometric), biểu diễn hình chiếu trục đo của một vật thể dạng giá chữ U: khối hộp có một rãnh chữ U khoét ở phần trên giữa. Mỗi cạnh của tam giác đều quy ước dài 1 cm.

Lời giải

Phân tích vật thể

Đọc hình chiếu trục đo của giá chữ U trên giấy kẻ ô tam giác đều (mỗi cạnh của tam giác đều dài 11 cm), ta thấy vật thể là một khối hộp chữ nhật bị khoét một rãnh hình hộp ở giữa phía trên:

- Khối hộp bao: chiều dài 44 cm, chiều rộng 22 cm, chiều cao 33 cm.
- Rãnh chữ U: rộng 22 cm, sâu 22 cm (tính từ mặt trên xuống), khoét xuyên suốt theo chiều rộng 22 cm của vật thể. Do đó hai thành đứng của chữ U mỗi thành dày 11 cm, phần đế dày 11 cm.

Lập bản vẽ kĩ thuật (ba hình chiếu vuông góc)

Bố trí theo quy ước: hình chiếu bằng đặt ngay dưới hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh đặt bên phải hình chiếu đứng; các kích thước tương ứng thẳng hàng với nhau.

a) Hình chiếu đứng (nhìn từ trước)

Là hình chữ U: hình chữ nhật bao ngoài 4×34 \times 3 (rộng 44 cm, cao 33 cm), khoét bỏ ở chính giữa mép trên một hình chữ nhật 2×22 \times 2. Kết quả: hai thành đứng mỗi thành rộng 11 cm, cao 33 cm, nối với nhau bởi phần đế rộng 44 cm, dày 11 cm. Toàn bộ vẽ bằng nét liền đậm vì đều là đường bao thấy.

Ghi kích thước: chiều dài 44 cm, chiều cao 33 cm, rãnh rộng 22 cm, sâu 22 cm.

b) Hình chiếu bằng (nhìn từ trên xuống)

Là hình chữ nhật 4×24 \times 2 (dài 44 cm, rộng 22 cm). Vì rãnh hở lên trên và xuyên suốt chiều rộng nên nhìn từ trên thấy rõ hai thành rãnh: vẽ thêm hai nét liền song song với cạnh ngắn, cách hai mép trái, phải mỗi bên 11 cm (thể hiện rãnh rộng 22 cm ở giữa). Hai nét này thẳng hàng theo phương thẳng đứng với hai mép rãnh trên hình chiếu đứng. Đáy rãnh nhìn thấy trực tiếp từ trên nên không cần thêm nét đứt nào.

Ghi kích thước: chiều dài 44 cm, chiều rộng 22 cm.

c) Hình chiếu cạnh (nhìn từ bên trái, đặt bên phải hình chiếu đứng)

Là hình chữ nhật 2×32 \times 3 (rộng 22 cm, cao 33 cm). Nhìn từ bên cạnh, thành đứng của chữ U (cao 33 cm) che khuất đáy rãnh, nên đáy rãnh được thể hiện bằng một nét đứt nằm ngang ở độ cao 11 cm so với mặt đáy (đường bao khuất). Cạnh trên của hình chiếu cạnh thẳng hàng ngang với cạnh trên của hình chiếu đứng.

Ghi kích thước: chiều rộng 22 cm, chiều cao 33 cm.

Kiểm tra lại

- Chiều cao 33 cm thống nhất giữa hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh (thẳng hàng ngang).
- Chiều dài 44 cm thống nhất giữa hình chiếu đứng và hình chiếu bằng (thẳng hàng dọc).
- Chiều rộng 22 cm thống nhất giữa hình chiếu bằng và hình chiếu cạnh.
- Rãnh rộng 22 cm, sâu 22 cm được thể hiện nhất quán trên cả ba hình chiếu: khoét hở trên hình chiếu đứng, hai nét liền trên hình chiếu bằng, nét đứt ở độ cao 11 cm trên hình chiếu cạnh.

Vậy bản vẽ kĩ thuật gồm ba hình chiếu như trên là hoàn chỉnh.

Đáp số

Kích thước: dài 4 cm, rộng 2 cm, cao 3 cm; rãnh chữ U rộng 2 cm, sâu 2 cmHình chiếu đứng: hình chữ U (chữ nhật 4×3 khoét rãnh 2×2 ở giữa trên)Hình chiếu bằng: hình chữ nhật 4×2, có hai nét liền dọc cách mép 1 cm thể hiện rãnh rộng 2 cmHình chiếu cạnh: hình chữ nhật 2×3, có nét đứt ngang ở độ cao 1 cm (đáy rãnh khuất)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.