Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 1.3 trang 13 Chuyên đề Toán 12

Bài 1. Biến ngẫu nhiên rời rạc   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một túi gồm các tấm thẻ giống hệt nhau chỉ khác màu, trong đó có 10 tấm thẻ màu đỏ và 6 tấm thẻ màu xanh. Rút ngẫu nhiên đồng thời ra 3 tấm thẻ từ trong túi.

a) Gọi XX là số thẻ đỏ trong ba thẻ rút ra. Lập bảng phân bố xác suất của XX. Tính E(X)E(X).

b) Giả sử rút mỗi tấm thẻ màu đỏ được 5 điểm và rút mỗi tấm thẻ màu xanh được 8 điểm. Gọi YY là số điểm thu được sau khi rút 3 tấm thẻ từ trong túi. Lập bảng phân bố xác suất của YY.

Lời giải

## Chuẩn bị

Túi có 1010 thẻ đỏ và 66 thẻ xanh, tổng cộng 1616 thẻ. Rút ngẫu nhiên đồng thời 33 thẻ nên số cách chọn là:
n(Ω)=C163=560.n(\Omega)=C_{16}^3=560.

## a) Bảng phân bố xác suất và E(X)E(X)

XX là số thẻ đỏ trong 33 thẻ rút ra nên XX có thể nhận các giá trị 0; 1; 2; 30;\,1;\,2;\,3.

Rút được kk thẻ đỏ (từ 1010 thẻ đỏ) và 3−k3-k thẻ xanh (từ 66 thẻ xanh), nên:
P(X=k)=C10 k⋅C6 3−kC163.P(X=k)=\dfrac{C_{10}^{\,k}\cdot C_{6}^{\,3-k}}{C_{16}^3}.

- P(X=0)=C100⋅C63560=1⋅20560=128.P(X=0)=\dfrac{C_{10}^0\cdot C_6^3}{560}=\dfrac{1\cdot 20}{560}=\dfrac{1}{28}.
- P(X=1)=C101⋅C62560=10⋅15560=1556.P(X=1)=\dfrac{C_{10}^1\cdot C_6^2}{560}=\dfrac{10\cdot 15}{560}=\dfrac{15}{56}.
- P(X=2)=C102⋅C61560=45⋅6560=2756.P(X=2)=\dfrac{C_{10}^2\cdot C_6^1}{560}=\dfrac{45\cdot 6}{560}=\dfrac{27}{56}.
- P(X=3)=C103⋅C60560=120⋅1560=314.P(X=3)=\dfrac{C_{10}^3\cdot C_6^0}{560}=\dfrac{120\cdot 1}{560}=\dfrac{3}{14}.

Bảng phân bố xác suất của XX:

| XX | 00 | 11 | 22 | 33 |
|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|
| PP | 128\dfrac{1}{28} | 1556\dfrac{15}{56} | 2756\dfrac{27}{56} | 314\dfrac{3}{14} |

(Kiểm tra: 128+1556+2756+314=20+150+270+120560=560560=1.\dfrac{1}{28}+\dfrac{15}{56}+\dfrac{27}{56}+\dfrac{3}{14}=\dfrac{20+150+270+120}{560}=\dfrac{560}{560}=1.)

Kì vọng:
E(X)=0⋅128+1⋅1556+2⋅2756+3⋅314=150+540+360560=1050560=158=1,875.E(X)=0\cdot\dfrac{1}{28}+1\cdot\dfrac{15}{56}+2\cdot\dfrac{27}{56}+3\cdot\dfrac{3}{14}=\dfrac{150+540+360}{560}=\dfrac{1050}{560}=\dfrac{15}{8}=1{,}875.

##

b) Bảng phân bố xác suất của YY

Trong 33 thẻ rút ra có XX thẻ đỏ (mỗi thẻ 55 điểm) và 3−X3-X thẻ xanh (mỗi thẻ 88 điểm). Do đó số điểm thu được:
Y=5X+8(3−X)=24−3X.Y=5X+8(3-X)=24-3X.

Ứng với X=0;1;2;3X=0;1;2;3 ta được Y=24;21;18;15Y=24;21;18;15. Vì YY được xác định qua XX nên:
P(Y=24)=P(X=0)=128,P(Y=21)=P(X=1)=1556,P(Y=24)=P(X=0)=\dfrac{1}{28},\quad P(Y=21)=P(X=1)=\dfrac{15}{56},
P(Y=18)=P(X=2)=2756,P(Y=15)=P(X=3)=314.P(Y=18)=P(X=2)=\dfrac{27}{56},\quad P(Y=15)=P(X=3)=\dfrac{3}{14}.

Bảng phân bố xác suất của YY:

| YY | 1515 | 1818 | 2121 | 2424 |
|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|
| PP | 314\dfrac{3}{14} | 2756\dfrac{27}{56} | 1556\dfrac{15}{56} | 128\dfrac{1}{28} |

(Tổng các xác suất bằng 11.)

Đáp số

E(X)=158=1,875E(X)=\dfrac{15}{8}=1{,}875; bảng P(X=0)=128, P(X=1)=1556, P(X=2)=2756, P(X=3)=314P(X{=}0){=}\dfrac{1}{28},\ P(X{=}1){=}\dfrac{15}{56},\ P(X{=}2){=}\dfrac{27}{56},\ P(X{=}3){=}\dfrac{3}{14}Y∈{15;18;21;24}Y\in\{15;18;21;24\} với P(15)=314, P(18)=2756, P(21)=1556, P(24)=128P(15){=}\dfrac{3}{14},\ P(18){=}\dfrac{27}{56},\ P(21){=}\dfrac{15}{56},\ P(24){=}\dfrac{1}{28}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.