Giải Hoạt động 2 trang 17 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Hình thành khái niệm biến ngẫu nhiên có phân bố nhị thức
Cho là một phép thử và là một biến cố liên quan tới phép thử . Ta thực hiện phép thử lặp lại lần một cách độc lập. Ở mỗi lần thực hiện phép thử , biến cố có xác suất xuất hiện bằng , tức là , . Gọi là số lần xuất hiện biến cố trong lần thực hiện lặp lại phép thử . Tính với mỗi .
Lời giải
Phân tích phép thử.
Mỗi lần thực hiện phép thử , ta chỉ quan tâm tới việc biến cố có xảy ra hay không. Do đó mỗi lần thực hiện có đúng hai kết quả:
- Biến cố xảy ra (gọi là "thành công"), với xác suất ;
- Biến cố không xảy ra (gọi là "thất bại"), với xác suất .
Vì phép thử được lặp lại lần một cách độc lập nên kết quả của các lần thực hiện là độc lập với nhau, và ở mỗi lần xác suất thành công luôn bằng .
Xét một dãy kết quả cụ thể ứng với .
Biến cố có nghĩa là trong lần thực hiện, biến cố xảy ra đúng lần (thành công lần) và không xảy ra lần (thất bại lần).
Xét một dãy kết quả cụ thể mà xảy ra ở vị trí đã cho và không xảy ra ở vị trí còn lại. Do các lần thực hiện là độc lập, theo quy tắc nhân xác suất, xác suất của dãy kết quả này bằng tích các xác suất từng lần:
Đếm số dãy kết quả như vậy.
Mọi dãy kết quả có đúng lần thành công đều có cùng xác suất (chỉ khác nhau ở vị trí của lần thành công). Số cách chọn vị trí thành công trong lần thực hiện chính là số tổ hợp chập của phần tử, bằng .
Tính .
Các dãy kết quả nói trên là những kết quả xung khắc từng đôi và hợp thành biến cố . Theo quy tắc cộng xác suất:
Kiểm tra.
Áp dụng công thức nhị thức Newton với hai số và :
Tổng các xác suất bằng , phù hợp với tính chất của phân bố xác suất nên công thức thu được là hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.