Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Luyện tập 7 trang 68 Chuyên đề Toán 12

Bài 9. Cấp số nhân. Mô hình tăng trưởng. Lãi kép   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ngày 1/1/2021, bác Hùng quyết định gửi 6 triệu đồng vào cuối mỗi quý vào một tài khoản hưu trí cá nhân.

a) Tìm hệ thức truy hồi biểu thị số dư tài khoản của bác Hùng vào cuối mỗi quý nếu lãi suất được giả định là 8% mỗi năm và được tính lãi hằng quý.

b) Sẽ mất bao lâu trước khi giá trị của tài khoản vượt quá 500 triệu đồng?

c) Giá trị của tài khoản sẽ là bao nhiêu sau 25 năm nữa, khi bác Hùng nghỉ hưu?

Lời giải

Gọi AnA_n (triệu đồng) là số dư tài khoản của bác Hùng vào cuối quý thứ nn. Lãi suất năm là 8%8\%, tính lãi theo quý nên lãi suất mỗi quý là
r=8%4=2%=0,02.r=\frac{8\%}{4}=2\%=0{,}02.

a) Hệ thức truy hồi.

Cuối mỗi quý, số dư của quý trước được cộng thêm lãi 2%2\%, rồi bác Hùng gửi thêm 66 triệu đồng. Do đó
An=An−1⋅(1+0,02)+6=1,02 An−1+6,A0=0.A_n = A_{n-1}\cdot(1+0{,}02) + 6 = 1{,}02\,A_{n-1} + 6,\qquad A_0 = 0.

Đây là hệ thức truy hồi cần tìm.

b) Thời gian để tài khoản vượt quá 500 triệu đồng.

Dãy (An)(A_n) thỏa mãn An=1,02 An−1+6A_n = 1{,}02\,A_{n-1}+6. Đặt An+c=1,02(An−1+c)A_n + c = 1{,}02(A_{n-1}+c) thì c=60,02=300c = \dfrac{6}{0{,}02}=300, nên dãy An+300A_n + 300 là cấp số nhân với công bội q=1,02q=1{,}02 và số hạng đầu A0+300=300A_0+300 = 300. Suy ra
An+300=300⋅1,02 n ⇒ An=300(1,02 n−1).A_n + 300 = 300\cdot 1{,}02^{\,n}\ \Rightarrow\ A_n = 300\left(1{,}02^{\,n}-1\right).

Ta cần An>500A_n > 500:
300(1,02 n−1)>500 ⇔ 1,02 n>83 ⇔ n>log⁡1,0283=ln⁡83ln⁡1,02≈49,5.300\left(1{,}02^{\,n}-1\right) > 500 \ \Leftrightarrow\ 1{,}02^{\,n} > \frac{8}{3} \ \Leftrightarrow\ n > \log_{1{,}02}\frac{8}{3}=\frac{\ln\frac{8}{3}}{\ln 1{,}02}\approx 49{,}5.

Vậy n=50n=50 là số quý nhỏ nhất. Kiểm tra:
A49=300(1,0249−1)≈491,6 (<500),A50=300(1,0250−1)≈507,5 (>500).A_{49}=300\left(1{,}02^{49}-1\right)\approx 491{,}6\ (<500),\qquad A_{50}=300\left(1{,}02^{50}-1\right)\approx 507{,}5\ (>500).

Cần 5050 quý, tức là 504=12,5\dfrac{50}{4}=12{,}5 năm.

c) Giá trị tài khoản sau 25 năm.

Sau 2525 năm có n=25×4=100n = 25\times 4 = 100 quý. Khi đó
A100=300(1,02100−1)≈300 (7,2446−1)≈1 873,4 (triệu đồng).A_{100}=300\left(1{,}02^{100}-1\right)\approx 300\,(7{,}2446-1)\approx 1\,873{,}4\ \text{(triệu đồng)}.

Vậy khi nghỉ hưu, tài khoản của bác Hùng có khoảng 1 873,41\,873{,}4 triệu đồng (xấp xỉ 1,871{,}87 tỉ đồng).

Đáp số

An=1,02 An−1+6A_n = 1{,}02\,A_{n-1}+6, với A0=0A_0=05050 quý, tức 12,512{,}5 năm≈1 873,4\approx 1\,873{,}4 triệu đồng (≈1,87\approx 1{,}87 tỉ đồng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.