Giải Bài 1 trang 21 Chuyên đề Vật lí 12
Đề bài
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Từ kết quả thí nghiệm thu được ở Bảng 4.1, hãy vẽ đường đặc trưng I – U của diode.
Bảng 4.1. Điện áp giữa hai cực diode và cường độ dòng điện chạy qua diode.
Mắc phân cực thuận:
| Lần đo | U (V) | I (mA) |
|---|---|---|
| 1 | 0 | 0 |
| 2 | 0,40 | 0,0 |
| 3 | 0,50 | 0,1 |
| 4 | 0,60 | 1,0 |
| 5 | 0,68 | 5,0 |
| 6 | 0,71 | 10,0 |
| 7 | 0,75 | 20,0 |
| 8 | 0,81 | 52,0 |
| 9 | 0,88 | 100,0 |
| 10 | 0,92 | 150,0 |
Mắc phân cực ngược:
| Lần đo | U (V) | I (mA) |
|---|---|---|
| 1 | -5 | 0 |
| 2 | -4 | 0 |
| 3 | -3 | 0 |
| 4 | -2 | 0 |
| 5 | -1 | 0 |
Lời giải
## Vẽ đường đặc trưng I – U của diode
Bước 1. Chọn hệ trục toạ độ
- Trục hoành: điện áp (V) giữa hai cực của diode, lấy từ (phía phân cực ngược) đến khoảng (phía phân cực thuận).
- Trục tung: cường độ dòng điện (mA) chạy qua diode, từ đến khoảng .
- Chọn tỉ lệ thích hợp, ví dụ trục mỗi ô ứng với , trục mỗi ô ứng với .
Bước 2. Biểu diễn các điểm thực nghiệm từ Bảng 4.1
Khi mắc *phân cực ngược* (): cả 5 điểm đều có , nằm sát trục hoành (phần bên trái gốc O):
.
Khi mắc *phân cực thuận* (): lần lượt chấm các điểm
.
Bước 3. Nối các điểm bằng một đường cong trơn
- Nhánh phân cực ngược (): đường gần như trùng với trục hoành, — diode hầu như không cho dòng điện chạy qua.
- Nhánh phân cực thuận ():
- Khi còn nhỏ (dưới khoảng ) thì vẫn rất bé, gần bằng .
- Khi vượt qua giá trị ngưỡng cỡ , dòng điện tăng rất nhanh (gần như theo hàm mũ), đường cong dốc đứng lên tới tại .
Bước 4. Nhận xét dạng đồ thị
Đường đặc trưng I – U của diode là một đường cong không đối xứng qua gốc toạ độ và không phải đường thẳng (diode không tuân theo định luật Ohm). Điều này thể hiện tính dẫn điện một chiều (tính chỉnh lưu) của diode: chỉ cho dòng đi qua theo chiều thuận khi điện áp lớn hơn điện áp ngưỡng (cỡ ), còn theo chiều ngược thì gần như chặn hoàn toàn dòng điện.
*(Dạng đồ thị minh hoạ):*
```
I(mA)
150| •
| •
100| •
|
50| •
|
20| •
10| •
5| •
0|•__•__•__•__•__•____________________ U(V)
-5 -4 -3 -2 -1 0 0,4 0,6 0,8 0,92
```
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.