Giải Vận dụng trang 55 Chuyên đề Vật lí 12
Đề bài
Cho Bảng 9.3. Kết quả tham khảo trong thí nghiệm với bóng đèn LED màu lam.
Từ số liệu thực nghiệm thu được, thực hiện các yêu cầu sau:
1. Nhận xét về giới hạn quang điện của chất nhạy quang Sb – Ce.
2. Vẽ đồ thị đường đặc trưng vôn – ampe (tham khảo Bảng 9.3).
3. Xác định của tế bào quang điện ứng với bước sóng được khảo sát.
4. Xác định cường độ dòng quang điện bão hoà.
Bảng 9.3. Kết quả tham khảo trong thí nghiệm với bóng đèn LED màu lam:
| STT | U_AK (V) | I (µA) |
|-----|----------|--------|
| 1 | −0,8 | 0,00 |
| 2 | −0,5 | 0,25 |
| 3 | 0,0 | 2,50 |
| 4 | 3,0 | 13,00 |
| 5 | 8,0 | 16,40 |
| 6 | 14,0 | 17,26 |
| 7 | 17,0 | 17,27 |
Lời giải
1) Nhận xét về giới hạn quang điện của chất nhạy quang Sb – Ce
Khi chiếu ánh sáng của LED màu lam (bước sóng cỡ , nằm trong vùng ánh sáng nhìn thấy) vào catôt phủ chất nhạy quang Sb – Ce thì trong mạch xuất hiện dòng quang điện (xem Bảng 9.3). Điều đó chứng tỏ hiện tượng quang điện đã xảy ra, tức là bước sóng ánh sáng kích thích thỏa mãn điều kiện
Suy ra giới hạn quang điện của chất nhạy quang Sb – Ce phải lớn hơn (hoặc bằng) bước sóng của ánh sáng lam, nghĩa là nằm trong vùng ánh sáng nhìn thấy (cỡ , phía ánh sáng vàng – cam).
Kết luận: Sb – Ce là chất nhạy quang với ánh sáng nhìn thấy; giới hạn quang điện của nó tương đối lớn, đủ để ánh sáng lam (và các ánh sáng có bước sóng ngắn hơn như tím) gây ra hiện tượng quang điện.
2) Vẽ đồ thị đường đặc trưng vôn – ampe
Chọn trục hoành là hiệu điện thế (V), trục tung là cường độ dòng quang điện (A). Biểu diễn 7 điểm thực nghiệm:
; ; ; ; ; ; .
Nối các điểm bằng một đường cong trơn, ta được đường đặc trưng vôn – ampe có dạng đặc trưng của tế bào quang điện:
a) Khi còn âm, dòng điện nhỏ; tại thì .
b) Khi tăng, dòng tăng nhanh rồi tăng chậm dần.
c) Khi đủ lớn (từ khoảng trở đi), dòng điện gần như không đổi — đồ thị nằm ngang: dòng quang điện đạt giá trị bão hòa.
3) Xác định hiệu điện thế hãm
Hiệu điện thế hãm là độ lớn của hiệu điện thế âm vừa đủ để triệt tiêu hoàn toàn dòng quang điện (). Từ Bảng 9.3, dòng quang điện bằng 0 khi . Do đó
4) Xác định cường độ dòng quang điện bão hòa
Khi đủ lớn, cường độ dòng điện đạt giá trị ổn định (không tăng thêm dù tăng ). Từ bảng, với và thì gần như không đổi: và . Vậy cường độ dòng quang điện bão hòa
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.