Giải Câu hỏi trang 61 Chuyên đề Vật lí 12
Đề bài
Dựa vào Hình 11.4 hãy xác định bước sóng dài nhất của các photon có thể bị hấp thụ bởi một nguyên tử hydrogen đang ở trạng thái cơ bản.
Giản đồ các mức năng lượng của nguyên tử hydrogen, trục tung là năng lượng (đơn vị eV) tăng dần từ dưới lên. Mỗi mức là một đường nằm ngang, bên phải ghi tên mức. Từ dưới lên trên, các mức năng lượng và tên tương ứng là: mức có eV (thấp nhất, là trạng thái cơ bản); mức có eV; mức có eV; mức có eV; mức có eV; mức có eV; và trên cùng là mức eV (đường nét đứt, ứng với nguyên tử bị ion hoá). Các mức phía trên càng gần nhau (khoảng cách năng lượng giảm dần khi lên cao), còn mức nằm thấp và cách xa hẳn mức ở phía trên.
Lời giải
Phân tích: Nguyên tử đang ở trạng thái cơ bản tức là ở mức (), có năng lượng eV. Khi hấp thụ một photon, nguyên tử chuyển lên một mức năng lượng cao hơn (mức ). Năng lượng của photon bị hấp thụ đúng bằng hiệu năng lượng giữa hai mức:
Bước sóng của photon: . Bước sóng dài nhất ứng với năng lượng photon nhỏ nhất, tức là ứng với bước nhảy có hiệu năng lượng nhỏ nhất tính từ mức cơ bản.
Vì mức nằm thấp và cách xa hẳn các mức trên, nên hiệu năng lượng nhỏ nhất là chuyển từ lên mức liền kề phía trên là ():
Đổi ra joule:
Tính bước sóng dài nhất:
Kiểm tra: nm nằm trong vùng tử ngoại (dãy Lyman), đúng với bức xạ do nguyên tử hydrogen từ mức cơ bản hấp thụ. Đáp số hợp lí.
Vậy bước sóng dài nhất của photon có thể bị hấp thụ bởi nguyên tử hydrogen ở trạng thái cơ bản là m nm (ứng với dịch chuyển ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.