Giải Câu hỏi trang 47 Chuyên đề Vật lí 12

Lời giải

So sánh chụp cộng hưởng từ (MRI) với chụp cắt lớp vi tính (CT)

Hai phương pháp cùng cho ảnh cắt lớp các bộ phận bên trong cơ thể, nhưng khác nhau về bản chất vật lí: chụp CT dùng tia X (bức xạ ion hóa), còn chụp cộng hưởng từ dùng từ trường mạnh kết hợp sóng vô tuyến tác dụng lên các hạt nhân hydrogen (proton) trong cơ thể. Vì vậy ưu, nhược điểm của chúng cũng khác nhau.

a) Ưu điểm của MRI so với CT

- An toàn hơn: MRI không dùng tia X nên không gây tác hại của bức xạ ion hóa; có thể chụp nhiều lần, dùng được cho trẻ em và phụ nữ mang thai (ở giai đoạn phù hợp) mà CT phải hạn chế.
- Hình ảnh mô mềm rõ, độ tương phản cao: MRI phân biệt rất tốt các mô mềm (não, tủy sống, dây chằng, cơ, sụn, khối u...) vì dựa vào mật độ và môi trường của các proton hydrogen; ảnh mô mềm sắc nét hơn hẳn CT.
- Chụp được nhiều mặt cắt theo nhiều hướng (ngang, đứng dọc, đứng ngang) mà không cần thay đổi tư thế bệnh nhân.

b) Nhược điểm của MRI so với CT

- Thời gian chụp lâu hơn: mỗi lần chụp MRI thường kéo dài, bệnh nhân phải nằm yên lâu; CT chụp rất nhanh nên phù hợp với cấp cứu, chấn thương.
- Chi phí và thiết bị đắt hơn: máy MRI dùng từ trường rất mạnh, cấu tạo phức tạp, giá thành và chi phí chụp cao hơn CT.
- Nhiều chống chỉ định do từ trường mạnh: không chụp được cho người mang thiết bị, vật kim loại trong cơ thể (máy tạo nhịp tim, mảnh kim loại, một số implant...); không gian máy hẹp, ồn, gây khó chịu cho người sợ không gian kín.
- Hình ảnh xương và phát hiện chảy máu cấp, vôi hóa kém hơn CT: CT hiển thị cấu trúc xương và tổn thương xương, xuất huyết cấp tốt hơn.

Kết luận: MRI vượt trội về độ an toàn (không bức xạ) và khả năng khảo sát mô mềm; CT vượt trội về tốc độ, chi phí thấp hơn và hiển thị tốt xương, xuất huyết cấp. Tùy mục đích chẩn đoán mà lựa chọn phương pháp phù hợp.

Đáp số