Giải Bài 3 trang 21 SBT Địa lí 10
Đề bài
Ghép ô ở giữa với ô bên trái và ô bên phải sao cho phù hợp.
Sơ đồ ghép nối có tiêu đề NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC, gồm ba cột: Nguyên nhân, Quá trình, Tác động - xu hướng.
Cột Quá trình (ô giữa): 1. Nội lực; 2. Ngoại lực.
Cột Nguyên nhân (ô bên trái):
A. Chủ yếu do nguồn năng lượng bức xạ mặt trời.
B. Liên quan đến nguồn năng lượng bên trong Trái Đất.
Cột Tác động, xu hướng (ô bên phải):
a) Tạo ra sự gồ ghề, mấp mô của địa hình mặt đất; thường tạo ra các dạng địa hình có kích thước lớn.
b) Phá huỷ, san bằng sự gồ ghề, mấp mô làm cho địa hình trở nên bằng phẳng hơn; thường tạo ra các dạng địa hình nhỏ.
Gợi ý trả lời
Phân tích: Ô giữa (Quá trình) là *Nội lực* và *Ngoại lực*. Cần ghép mỗi quá trình với nguyên nhân sinh ra nó (ô trái) và tác động, xu hướng của nó đối với địa hình (ô phải).
1. Nội lực
- *Nguyên nhân (B):* Nội lực là lực sinh ra ở bên trong Trái Đất, liên quan đến nguồn năng lượng bên trong Trái Đất (năng lượng của sự phân huỷ các chất phóng xạ, sự dịch chuyển các dòng vật chất,...).
- *Tác động, xu hướng (a):* Nội lực làm di chuyển các mảng kiến tạo, uốn nếp, đứt gãy, nâng lên – hạ xuống,... nên tạo ra sự gồ ghề, mấp mô của địa hình mặt đất; thường tạo ra các dạng địa hình có kích thước lớn (lục địa, núi cao,...).
- Ghép: 1 – B – a.
2. Ngoại lực
- *Nguyên nhân (A):* Ngoại lực là lực diễn ra trên bề mặt Trái Đất, chủ yếu do nguồn năng lượng bức xạ mặt trời (thông qua các tác nhân như nước, gió, nhiệt độ, sinh vật,...).
- *Tác động, xu hướng (b):* Ngoại lực thông qua quá trình phong hoá, bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ nên phá huỷ, san bằng sự gồ ghề, mấp mô làm cho địa hình trở nên bằng phẳng hơn; thường tạo ra các dạng địa hình nhỏ.
- Ghép: 2 – A – b.
Kết luận: Nội lực và ngoại lực diễn ra đồng thời, đối nghịch nhau, tạo nên sự đa dạng của địa hình bề mặt Trái Đất.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.