Giải Bài 7 trang 26 SBT Địa lí 10
Đề bài
Cho sơ đồ:
Sơ đồ "SƠ ĐỒ CÁC ĐAI KHÍ ÁP VÀ GIÓ TRÊN TRÁI ĐẤT" vẽ hình Trái Đất (hình cầu) với các đường vĩ tuyến 0°, 30°, 60°, 90° ở cả hai bán cầu. Trên bề mặt có các đai khí áp được đánh chữ a, b, c, d và một số loại gió chính được đánh số 1, 2, 3, bố trí đối xứng qua Xích đạo: tại khoảng Xích đạo (0°) là a; gần 30° là b; gần 60° là c; gần cực (90°) là d; các khoảng giữa các đai khí áp là các loại gió đánh số 1 (giữa 0° và 30°), 2 (giữa 30° và 60°), 3 (giữa 60° và 90°). Bên phải có phần Chú thích: – Đai khí áp: a, b, c, d; – Một số loại gió chính: 1, 2, 3.
Gợi ý trả lời
Phân tích sơ đồ. Các đai khí áp phân bố thành vành đai theo vĩ độ và cao – thấp xen kẽ nhau từ Xích đạo về cực; gió thổi từ nơi áp cao về nơi áp thấp, bị lực Cô-ri-ô-lít làm lệch hướng nên ở mỗi đới có một loại gió thường xuyên.
a) Các đai khí áp (a, b, c, d).
Đi từ Xích đạo về cực ở mỗi bán cầu:
- a – khoảng vĩ độ 0° (Xích đạo): đai áp thấp xích đạo. Do Mặt Trời quanh năm chiếu gần vuông góc, không khí bị đốt nóng mạnh, nở ra và bốc lên cao ⇒ hình thành áp thấp (nguyên nhân nhiệt lực).
- b – khoảng vĩ độ 30° (cận chí tuyến): đai áp cao cận chí tuyến (cận nhiệt đới). Khối khí bốc lên từ Xích đạo di chuyển lên cao rồi giáng xuống ở khoảng vĩ độ 30° ⇒ hình thành áp cao (nguyên nhân động lực).
- c – khoảng vĩ độ 60° (ôn đới): đai áp thấp ôn đới. Nơi hai khối khí từ chí tuyến và từ cực gặp nhau, không khí bị đẩy lên cao ⇒ hình thành áp thấp (nguyên nhân động lực).
- d – khoảng vĩ độ 90° (cực): đai áp cao cực. Nhiệt độ rất thấp, không khí lạnh và nặng, co lại và chìm xuống ⇒ hình thành áp cao (nguyên nhân nhiệt lực).
→ Trật tự: áp thấp (a) – áp cao (b) – áp thấp (c) – áp cao (d), cao và thấp xen kẽ, đối xứng qua Xích đạo ở cả hai bán cầu.
b) Các loại gió chính (1, 2, 3).
Gió thổi từ đai áp cao về đai áp thấp:
- 1 (giữa 30° và 0°): gió Mậu dịch (Tín phong). Thổi từ đai áp cao cận chí tuyến (b) về đai áp thấp xích đạo (a); hướng đông bắc ở bán cầu Bắc, đông nam ở bán cầu Nam; tính chất khô, ít mưa.
- 2 (giữa 30° và 60°): gió Tây ôn đới. Thổi từ đai áp cao cận chí tuyến (b) về đai áp thấp ôn đới (c); hướng tây nam ở bán cầu Bắc, tây bắc ở bán cầu Nam; tính chất ẩm, thường gây mưa.
- 3 (giữa 60° và 90°): gió Đông cực. Thổi từ đai áp cao cực (d) về đai áp thấp ôn đới (c); hướng chủ yếu là đông; tính chất rất lạnh và khô.
Kết luận: sơ đồ thể hiện quy luật phân bố xen kẽ của các đai khí áp theo vĩ độ và các loại gió thường xuyên (hành tinh) tương ứng trên Trái Đất.
Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.