Giải Bài 5 trang 39 SBT Địa lí 10
Đề bài
Tại sao trên Trái đất có nhiều loại đất khác nhau?
Gợi ý trả lời
Trả lời:
Trên Trái Đất có nhiều loại đất khác nhau vì đất được hình thành do tác động đồng thời của nhiều nhân tố, mà các nhân tố này lại thay đổi theo từng nơi. Ở mỗi khu vực, sự kết hợp giữa các nhân tố là khác nhau nên tạo ra những loại đất khác nhau.
a) Đá mẹ: Là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất, quyết định thành phần khoáng vật, thành phần cơ giới và ảnh hưởng đến tính chất lí, hoá của đất. Mỗi vùng có các loại đá mẹ khác nhau → sinh ra các loại đất khác nhau.
b) Khí hậu: Nhiệt độ và lượng mưa làm đá bị phong hoá thành các sản phẩm phong hoá, đồng thời ảnh hưởng tới sự hoà tan, rửa trôi, tích tụ vật chất và tạo môi trường cho vi sinh vật phân giải, tổng hợp chất hữu cơ. Khí hậu thay đổi theo vĩ độ và theo khu vực → hình thành các loại đất khác nhau.
c) Sinh vật: Thực vật cung cấp xác hữu cơ, vi sinh vật phân giải xác sinh vật tạo mùn, động vật làm đất tơi xốp. Mỗi kiểu thảm thực vật, hệ sinh vật khác nhau → tạo ra các loại đất khác nhau.
d) Địa hình: Độ cao và độ dốc của địa hình ảnh hưởng tới nhiệt, ẩm và quá trình bồi tụ hay xói mòn, rửa trôi vật chất. Ở vùng núi cao đất phân hoá theo đai cao; vùng dốc đất bị bào mòn, vùng bằng phẳng đất được bồi tụ → tạo ra các loại đất khác nhau.
e) Thời gian: Thời gian hình thành đất (tuổi đất) ở các nơi khác nhau nên mức độ phát triển, độ dày và tính chất của đất cũng khác nhau.
g) Con người: Hoạt động sản xuất của con người (canh tác, bón phân, thuỷ lợi, phá rừng…) có thể làm đất tốt lên hoặc xấu đi, góp phần làm thay đổi và tạo nên sự khác biệt giữa các loại đất.
Kết luận: Do sự kết hợp khác nhau của đá mẹ, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian và con người ở mỗi nơi nên trên Trái Đất hình thành nhiều loại đất khác nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.