Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 27 trang 68 SBT Địa lí 10

Bài 27. Thực hành: Vẽ và nhận xét biểu đồ về sản lượng lương thực của thế giới   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào bảng số liệu:

SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC CỦA THẾ GIỚI NĂM 2000 VÀ NĂM 2019 (Đơn vị: triệu tấn)

| Loại cây | 2000 | 2019 |
|---|---|---|
| Lúa gạo | 598,7 | 755,5 |
| Lúa mì | 585,0 | 765,8 |
| Ngô | 592,0 | 1 148,5 |
| Cây lương thực khác | 283,0 | 406,1 |
| Tổng số | 2 058,7 | 3 075,9 |

– Tính cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm 2000 và năm 2019.

– Vẽ biểu đồ thể hiện quy mô và cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm 2000 và năm 2019.

– Nhận xét về quy mô và cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm 2019 so với năm 2000.

Gợi ý trả lời

a) Tính cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới (Đơn vị: %)

Công thức: Tỉ trọng=Sản lượng từng loạiTổng số×100%\text{Tỉ trọng} = \dfrac{\text{Sản lượng từng loại}}{\text{Tổng số}} \times 100\%

*Năm 2000 (Tổng = 2 058,7 triệu tấn):*

- Lúa gạo: 598,72 058,7×100≈29,1%\dfrac{598,7}{2\,058,7}\times100 \approx 29,1\%
- Lúa mì: 585,02 058,7×100≈28,4%\dfrac{585,0}{2\,058,7}\times100 \approx 28,4\%
- Ngô: 592,02 058,7×100≈28,8%\dfrac{592,0}{2\,058,7}\times100 \approx 28,8\%
- Cây lương thực khác: 283,02 058,7×100≈13,7%\dfrac{283,0}{2\,058,7}\times100 \approx 13,7\%

*Năm 2019 (Tổng = 3 075,9 triệu tấn):*

- Lúa gạo: 755,53 075,9×100≈24,6%\dfrac{755,5}{3\,075,9}\times100 \approx 24,6\%
- Lúa mì: 765,83 075,9×100≈24,9%\dfrac{765,8}{3\,075,9}\times100 \approx 24,9\%
- Ngô: 1 148,53 075,9×100≈37,3%\dfrac{1\,148,5}{3\,075,9}\times100 \approx 37,3\%
- Cây lương thực khác: 406,13 075,9×100≈13,2%\dfrac{406,1}{3\,075,9}\times100 \approx 13,2\%

Bảng cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm 2000 và năm 2019 (%)

| Loại cây | 2000 | 2019 |
|---|---|---|
| Lúa gạo | 29,1 | 24,6 |
| Lúa mì | 28,4 | 24,9 |
| Ngô | 28,8 | 37,3 |
| Cây lương thực khác | 13,7 | 13,2 |
| Tổng số | 100,0 | 100,0 |

b) Vẽ biểu đồ

Yêu cầu thể hiện quy mô và cơ cấu → vẽ biểu đồ tròn (hai hình tròn có bán kính khác nhau, mỗi năm một hình tròn).

*Tính bán kính để thể hiện quy mô:* Cho bán kính hình tròn năm 2000 là R2000R_{2000}, thì:

R2019R2000=3 075,92 058,7=1,49≈1,2\dfrac{R_{2019}}{R_{2000}} = \sqrt{\dfrac{3\,075,9}{2\,058,7}} = \sqrt{1,49} \approx 1,2

→ Nếu chọn R2000=2,0R_{2000} = 2{,}0 cm thì R2019=2,0×1,2=2,4R_{2019} = 2{,}0\times1{,}2 = 2{,}4 cm.

*Cách vẽ:* Vẽ 2 hình tròn (hình 2019 lớn hơn hình 2000). Mỗi hình chia thành 4 hình quạt theo tỉ trọng đã tính (1% ứng với 3,6∘3{,}6^\circ), vẽ theo chiều kim đồng hồ bắt đầu từ tia 12 giờ, lần lượt: Lúa gạo → Lúa mì → Ngô → Cây lương thực khác. Ghi số liệu %, có tên biểu đồ, bảng chú giải và năm dưới mỗi hình tròn.

Tên biểu đồ: BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN QUY MÔ VÀ CƠ CẤU SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC CỦA THẾ GIỚI NĂM 2000 VÀ NĂM 2019.

c) Nhận xét

*Về quy mô:* Tổng sản lượng lương thực của thế giới năm 2019 (3 075,9 triệu tấn) lớn hơn năm 2000 (2 058,7 triệu tấn), tăng thêm 1 017,2 triệu tấn, tức gấp khoảng 1,49 lần (tăng 49,4%) → bán kính hình tròn năm 2019 lớn hơn năm 2000.

*Về cơ cấu:* Cơ cấu sản lượng lương thực có sự thay đổi:

- Ngô tăng mạnh tỉ trọng: từ 28,8% lên 37,3% (tăng 8,5 điểm %), vươn lên chiếm tỉ trọng cao nhất.
- Lúa gạo giảm tỉ trọng: từ 29,1% xuống 24,6% (giảm 4,5 điểm %).
- Lúa mì giảm tỉ trọng: từ 28,4% xuống 24,9% (giảm 3,5 điểm %).
- Cây lương thực khác giảm nhẹ: từ 13,7% xuống 13,2% (giảm 0,5 điểm %).

→ Tuy sản lượng của tất cả các loại cây đều tăng, nhưng do ngô tăng nhanh nhất nên tỉ trọng ngô tăng, còn tỉ trọng các loại cây còn lại đều giảm.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.