Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 6.6 trang 15 SBT Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

Đề bài

Phát biểu nào sau đây không đúng?
A. Nguyên tử có Z = 11 có bán kính nhỏ hơn nguyên tử có Z = 19.
B. Nguyên tử có Z = 12 có bán kính lớn hơn nguyên tử có Z = 10.
C. Nguyên tử có Z = 11 có bán kính nhỏ hơn nguyên tử có Z = 13.
D. Các nguyên tố kim loại kiềm có bán kính nguyên tử lớn nhất trong chu kì.

Lời giải

Phân tích quy luật biến đổi bán kính nguyên tử (theo SGK):

- Trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân ZZ, bán kính nguyên tử giảm dần (số lớp electron không đổi, lực hút hạt nhân tăng).
- Trong một nhóm A, theo chiều tăng của ZZ (từ trên xuống), bán kính nguyên tử tăng dần (số lớp electron tăng).

Xác định vị trí các nguyên tố:
- Z=10Z = 10: Ne (chu kì 2) · Z=11Z = 11: Na (chu kì 3, nhóm IA) · Z=12Z = 12: Mg (chu kì 3, nhóm IIA) · Z=13Z = 13: Al (chu kì 3, nhóm IIIA) · Z=19Z = 19: K (chu kì 4, nhóm IA).

a) Xét A: Na (Z=11Z=11) và K (Z=19Z=19) cùng nhóm IA, K ở chu kì dưới (nhiều lớp e hơn) nên bán kính K lớn hơn. Vậy rNa<rKr_{Na} < r_K → đúng.

b) Xét B: Mg (Z=12Z=12, chu kì 3) có 3 lớp electron, Ne (Z=10Z=10, chu kì 2) có 2 lớp electron. Mg nhiều lớp hơn nên bán kính lớn hơn: rMg>rNer_{Mg} > r_{Ne} → đúng.

c) Xét C: Na (Z=11Z=11) và Al (Z=13Z=13) cùng chu kì 3; Al có ZZ lớn hơn nên bán kính nhỏ hơn: rNa>rAlr_{Na} > r_{Al}. Phát biểu nói rNa<rAlr_{Na} < r_{Al} → sai.

d) Xét D: Trong mỗi chu kì, kim loại kiềm (nhóm IA) đứng đầu chu kì, có ZZ nhỏ nhất nên bán kính nguyên tử lớn nhất → đúng.

Kết luận: Phát biểu không đúng là C.

Đáp số

C. Nguyên tử có Z = 11 có bán kính nhỏ hơn nguyên tử có Z = 13

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.