Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 6.20 trang 17 SBT Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

Đề bài

Cho các nguyên tố X, Y, Z và T với số hiệu nguyên tử lần lượt là 9, 17, 33 và 35. Hãy sắp xếp thứ tự tăng dần độ âm điện và giải thích.

Lời giải

Xác định các nguyên tố

Từ số hiệu nguyên tử, viết cấu hình electron để xác định vị trí (chu kì, nhóm):

- X (Z=9Z = 9): 1s2 2s2 2p51s^2\,2s^2\,2p^5 → F, chu kì 2, nhóm VIIA.
- Y (Z=17Z = 17): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p51s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^5 → Cl, chu kì 3, nhóm VIIA.
- Z (Z=33Z = 33): [Ar] 3d10 4s2 4p3[Ar]\,3d^{10}\,4s^2\,4p^3 → As, chu kì 4, nhóm VA.
- T (Z=35Z = 35): [Ar] 3d10 4s2 4p5[Ar]\,3d^{10}\,4s^2\,4p^5 → Br, chu kì 4, nhóm VIIA.

Quy luật biến đổi độ âm điện

- Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, độ âm điện tăng dần.
- Trong một nhóm A, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, độ âm điện giảm dần.

So sánh

a) Ba nguyên tố X (F), Y (Cl), T (Br) cùng thuộc nhóm VIIA. Đi từ chu kì 2 → 3 → 4, độ âm điện giảm dần:
F>Cl>BrtứcX>Y>T.\text{F} > \text{Cl} > \text{Br} \quad\text{tức}\quad X > Y > T.

b) Z (As) và T (Br) cùng thuộc chu kì 4. Trong chu kì, As ở nhóm VA đứng trước Br ở nhóm VIIA nên độ âm điện của As nhỏ hơn:
As<BrtứcZ<T.\text{As} < \text{Br} \quad\text{tức}\quad Z < T.

Kết luận

Ghép lại: As thấp nhất, rồi đến Br, Cl, cao nhất là F. Thứ tự tăng dần độ âm điện:
Z<T<Y<X(As<Br<Cl<F).Z < T < Y < X \qquad (\text{As} < \text{Br} < \text{Cl} < \text{F}).

(Đối chiếu giá trị độ âm điện Pauling: As ≈2,18\approx 2{,}18; Br ≈2,96\approx 2{,}96; Cl ≈3,16\approx 3{,}16; F ≈3,98\approx 3{,}98 — phù hợp.)

Đáp số

Z < T < Y < X (As < Br < Cl < F)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.