Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 6.22 trang 17 SBT Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

Đề bài

Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là 6, 9, 14.

a) Xác định vị trí của các nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn.

b) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần.

c) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự độ âm điện giảm dần.

d) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự tính phi kim tăng dần.

Lời giải

Cấu hình electron và xác định nguyên tố

- X (Z = 6): 1s2 2s2 2p21s^2\,2s^2\,2p^2 → nguyên tố carbon (C).
- Y (Z = 9): 1s2 2s2 2p51s^2\,2s^2\,2p^5 → nguyên tố fluorine (F).
- Z (Z = 14): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p21s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^2 → nguyên tố silicon (Si).

a) Vị trí trong bảng tuần hoàn

- X: ô số 6, chu kì 2 (có 2 lớp electron), nhóm IVA (có 4 electron hoá trị, nguyên tố p).
- Y: ô số 9, chu kì 2 (có 2 lớp electron), nhóm VIIA (có 7 electron hoá trị, nguyên tố p).
- Z: ô số 14, chu kì 3 (có 3 lớp electron), nhóm IVA (có 4 electron hoá trị, nguyên tố p).

b) Thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần

- X (C) và Y (F) cùng chu kì 2: trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân bán kính giảm dần ⇒ rF<rCr_F < r_C (Y < X).
- X (C) và Z (Si) cùng nhóm IVA: trong một nhóm, theo chiều tăng điện tích hạt nhân (số lớp electron tăng) bán kính tăng dần ⇒ rC<rSir_C < r_{Si} (X < Z).

Vậy bán kính nguyên tử tăng dần: Y < X < Z (F < C < Si).

c) Thứ tự độ âm điện giảm dần

- Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân độ âm điện tăng ⇒ trong chu kì 2: χF>χC\chi_F > \chi_C (Y > X).
- Trong một nhóm, theo chiều tăng điện tích hạt nhân độ âm điện giảm ⇒ trong nhóm IVA: χC>χSi\chi_C > \chi_{Si} (X > Z).

Vậy độ âm điện giảm dần: Y > X > Z (F > C > Si).

d) Thứ tự tính phi kim tăng dần

Tính phi kim biến đổi cùng chiều với độ âm điện: trong một chu kì tính phi kim tăng theo chiều tăng điện tích hạt nhân, trong một nhóm tính phi kim giảm theo chiều tăng điện tích hạt nhân.

- Chu kì 2: FF có tính phi kim mạnh hơn CC (Y > X).
- Nhóm IVA: CC có tính phi kim mạnh hơn SiSi (X > Z).

Vậy tính phi kim tăng dần: Z < X < Y (Si < C < F).

Đáp số

X (C): ô 6, chu kì 2, nhóm IVA; Y (F): ô 9, chu kì 2, nhóm VIIA; Z (Si): ô 14, chu kì 3, nhóm IVABán kính tăng dần: Y < X < Z (F < C < Si)Độ âm điện giảm dần: Y > X > Z (F > C > Si)Tính phi kim tăng dần: Z < X < Y (Si < C < F)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.