Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 6.24 trang 17 SBT Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

Đề bài

So sánh tính kim loại của các nguyên tố: Al, Ca, Rb.

Lời giải

Xác định vị trí các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Al (Z=13Z = 13): chu kì 3, nhóm IIIA.
- Ca (Z=20Z = 20): chu kì 4, nhóm IIA.
- Rb (Z=37Z = 37): chu kì 5, nhóm IA.

Quy luật biến đổi tính kim loại (SGK)

- Trong cùng một chu kì, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, tính kim loại giảm dần (trái sang phải).
- Trong cùng một nhóm A, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, tính kim loại tăng dần (trên xuống dưới).

Ba nguyên tố không cùng chu kì, cũng không cùng nhóm, nên ta dùng các nguyên tố trung gian để so sánh.

a) So sánh Al và Ca

Dùng Mg (Z=12Z = 12): chu kì 3, nhóm IIA làm trung gian.

- Al và Mg cùng chu kì 3: Mg (nhóm IIA) đứng trước Al (nhóm IIIA) ⇒\Rightarrow tính kim loại: Mg>Al\text{Mg} > \text{Al}.
- Mg và Ca cùng nhóm IIA: Ca ở dưới Mg ⇒\Rightarrow tính kim loại: Ca>Mg\text{Ca} > \text{Mg}.

Suy ra: Ca>Mg>Al\text{Ca} > \text{Mg} > \text{Al}, tức tính kim loại của Ca mạnh hơn Al.

b) So sánh Ca và Rb

Dùng K (Z=19Z = 19): chu kì 4, nhóm IA làm trung gian.

- Ca và K cùng chu kì 4: K (nhóm IA) đứng trước Ca (nhóm IIA) ⇒\Rightarrow tính kim loại: K>Ca\text{K} > \text{Ca}.
- K và Rb cùng nhóm IA: Rb ở dưới K ⇒\Rightarrow tính kim loại: Rb>K\text{Rb} > \text{K}.

Suy ra: Rb>K>Ca\text{Rb} > \text{K} > \text{Ca}, tức tính kim loại của Rb mạnh hơn Ca.

c) Kết luận

Sắp xếp theo chiều tính kim loại tăng dần:

Al<Ca<Rb\text{Al} < \text{Ca} < \text{Rb}

Đáp số

Ca > AlRb > CaTính kim loại tăng dần: Al < Ca < Rb

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.